samedi 30 mai 2015

Vié Zartik '' Tyinbo Nout Lang ''

Po zot konèt :

Bann zartik té finé difizé dopi avan astèr zot i rotrouv sa si lo nouvo Blog Zournal Démaliz.

Lès azot bat zot mové lang

Sakfwa bann domoun i sobat po fé avans nout lang kréol rénioné ke lé mazoritèrman kozé par bann kréol rénioné dann péi Larénion po kontinié fé viv ali kiswa dan lamizik, dann liv, dann laprantisaz ou dan lo mond… i trouv touzour bann gratèrki anti-kréol po larg zot mové kozé rasis si nout lang kréol i fé kan bann kréolèr i difiz sa dann zournal favorab èk zot sistèm kolonial lé anplas lé mi an valèr zot bann mové kozé si la lang kréol. Kan aou ou tas mwayin défann lidantité, listwar larénion bana i fé tout po touf ali ou déformé. Ala koman bann média mantèr é fé tout po touf nout kiltir dann fénwar.

Kréol wi é apré i fé kwa ?

Lé gayar sat i ansèrv é défann la lang kréol rénioné dan lamizik, dann liv, si lo wèb, in pé partou mé èské po sa nout lang lé mi anlèr, organizé po byin ékri ali dan in grafi armonizé é ansèrvi dan nout vi toulézour non va ! Pa bézwin nou la ont lé rozété dopli zan plis dan nout sosiété, i trouv pi tro militan la lang kréol po kontinié anminn lo konba po transmèt é aprann bann zèné i lèv po pa nout lang i mor, si néna sakinn lé fané dan zot kwin san plis, la di anou la fini mèt sa anlèr pi bézwin lité, koméla lé bordé lé minm pi ansèrvi, la zamé rant dan ladministrasion kolonial, lékol, biro, média, zournal tousala si po ansèrv nout lang kréol zis po fé zoli, ou ansèrv po zot prop lintéré é lo bann militan i rès zot kaz po di la fine ginyé la rokonénésans bin dor bomèr lo konba lé minm pa komansé bann rèsponsab kolonialis lé kontan war bann militan lé divizé é nout lang kréol rès dann fénwar. Rèzman néna in ti pé militan i kontinié la lit po tyinbo nout lang kréol si lo wèb pars si térin na pi gran soz, ankor in zafèr minm sat i di sourdizan azot gran défansèr la lang, kouraz ékri an kréol i giny pi, i profèr ékri an fransé po anminn zot konba la di lé plis fasil po ékri é po lir vitman. Apré na in pé i oz di Démaliz akoz i ékri an kréol, zot i oz done in léson moral Démaliz oté arèt in kou komans par fé sat zot la pa giny fé gratis po mèt anlèr nout lang kréol o lièrk kour dèryèr larzan sibvansion. Démaliz na okin leson po rosowar èk bann vandèr la lang kréol èk kolonialis. Démaliz wa kontinié ékri an kréol pars lo militan i okip Démaliz lé in militan zot la formé, astèr zot la bord ali po vann zot lam kolonialis fransé mé inkièt pa lo rèsponsab Démaliz lé ouvèr si lé zot lang, tout lé lang lé zoli, mé kome lo rèsponsab lé in gran militan po défann son lang kréol é la pa vann son lam èk bann kolonialis lé natirèlman li é ékri son bann kozman dan son lang matèrnèl po èsprim son manirwar la vi zordi.

I di kréol lé pa in lang !

Kolonialis fransé, i di nout lang kréol lé in lang rézional, minorité, koman i pé koz konmsa. Nout lang lé kozé dopi dan lo vant nout moman, nout tout rénioné nou koz kréol toulézour dan tout nout manirviv. Nout lang kréol la pa é sra pa in lang rézional ou sinonsa minorité ou fagoté par inndé lingistémantèr, lé nout lang Nasional dosi là na pwin po vann anou èk larzan ou sinonsa fé konpromi konm inndé sourdizan bann gran défansèr la lang kréol ou sinonsa ti zoiziyon i vien giny la zèl po amont anou koman fo ékri kréol rénioné.
Dopi lontan militan la lang kréol la po sobat po la lang kréol, néna la larg lo kor, néna lé fatigé sobat, néna la vann lo kor èk kolonialis fransé po giny larzan sibvansion. Mé èt kréol sé èt fièr rès dan lo maronaz po kontinié la rézistans po la lit po la lang kréol rénioné.

Nout lang kréol i dwa èt rèspèkté

Dopli zanplis bann rénioné kont nasion i arèt pi toulézour atak la lang kréol i fodra mandoné zot i arèt in kou, sakfwa lo rénioné la anvi ou vé akapar son lidantité po mèt anlèr i trouv touzour bann kolonizé rénioné po romèt sa an koz, si zot i san azot mal dan zot péi, akoz zot i rès ankor isi é koz kréol é ansèrv tout sat i fé lo kalité kréol. Dorénavan fodra dénons so bann konportman agrésif, rasis, kolonial si nout lang kréol, listwar, é tout sa i fé tout lo kalité rénioné pars la lang kréol i dwa èt rèspèkté kome tout lé zot lang dan lo mond antié.

Rédaksion Zournal Démaliz 


Po konèt :

Si zot i ropran lartik po fé konèt oubli pa di ousa i sort i kont si zot.

Rédaksyon Zournal Démaliz – http://zournal-demaliz.blogspot.com/