mercredi 16 décembre 2015

20 Désanm - Fèt Kaf

Po lir, ou rolir...

Dimans 20 désanm 2015 wa rann souvnans omaz zansèt po bann nwar afrikin é malgas ke té déporté si ti bout latèr dann milié Loséan Indien zordi i apèl Larénion ousa la fini par done ali son non pèp rénioné sa minm i fé zordi nout batarsité, in pèp banian, tout koulèr. Koméla po souvnans labolision lèsklavaz lo 20 désanm lo sistèm Départmantalis lé anplas i vé done ali in koté folklorik i apèl sa (Festival Liberté Métisse, Fête de la liberté, Fête 20 décembre…) , po fé plis touristik la di fo pi i di Fèt Kaf non va fo pa ékout so bann départmantalis fo nou kontinié apèl ali Fèt Kaf lé lo Kaf la giny koud sabouk èk bann zèsklavazis Gro Blan lé vré zordi nout nasyon lé mélanzé mé fo pa nou oubli bann zansèt nwar té zot la sibi lèsklavaz. Alor in gayar souvnans Fèt Kaf Pèp Rénioné. Oubli pa sa 1848 - 2015 néna 167 tan pèp nwar maronèr la kas la sène po di arèt èk lèsklavaz é lèsplwatasion bann Gro Blan mé lo vré libèrté nou la pankor ginyé lé anou zordi roprann lo flanbo po libèr nout péi dan lamin kolonialis fransé.

Rédaksion Zournal Démaliz

Néna 167 tan : lafé labolision lèsklavaz

Po lir, ou rolir...
Lané 2015 i mark lo 167 eme anivèrsèr labolision lèsklavaz dan bann koloni fransé. Isi Larénion sra lo 20 désanm bann Kaf Rénioné é Rénioné mélanzé wa rann omaz zot zansèt la sobat é lité po zot libèrté kont lo sistèm ésklavazis, pli gran krim kont limanité, in mové pasaz nout listwar ke tout bann rénioné i dwa pa oubliyé é prann konsians po avans dan lo koté pozitiv é linité lo pèp rénioné…
Lo 20 désanm lé gayar fé kabar, mé lé inportan fé in rokèyman po lo martir bann zansèt nwar maron la sibi dan lo pèpléman Larénion, zot la pa domann i déport azot si in ti bout latèr dann milyé Loséan Indien ousa zordi la fé Larénion tout koulèr…
Plis zamé nou dwa kontinié alim flanbo bann maronèr la done anou po kontinié lalit dan tout nout drwa po tras somin la libèrté…
Gayar ‘’Fèt Kaf’’ po 20 désanm Pèp Rénioné.

Rédaksion Zournal Démaliz

lundi 7 décembre 2015

Kozman po démalol lo zié

Bann kozman po fé prann konsians, po maziné, po rouv lo zié, po fé avans zidé lakoz, po dénonsé é tout sat i fé sié anou dan lo sistèm kolonial nout péi lé dodan zordi...

Lo pèp i domand travay
Léta fransé
I anvoy babilone

Rédaksion Zournal Démaliz  

Kozé Largé Lindi 7 désanm 2015

Kozé Largé sé gobaz inndé kozé la kouyonialis i sopas dan nout péi é in pé partou dan lo mond…

Po nouvèl rout litoral i sar fé dan lamèr rod pa kisa na rézon rant lo bann départmantalis sat lé mizèr po bann domoun na pwin pouwar anpès sa lé maléré di mé i sar défigir nout péi, nout natir po touzour in zourla kan malèr warivé zour nora bataz lang wa larg anpoundiak...

Rédaksion Zournal Démaliz 

Zot lé koupab osi

Dopi in pé plis 4 tran ousa an Siri ousa bann téoris lapran lo zarm kont lo pouwar anplas gouvèrnnman Assad apré in kolèr lo pèp pasito bann zéta-zinien, linion éropéinn, péi zarab konm katar, larabi saoudit, zordani, turki an malfondé la soutien é finans bann zorganizasion téoris la pran lo zarm kont lo pouwar anplas po kapot lo prézidan Assad po giny asoif zot min miz si lo pèp Siriy é son lékonomi sirtou po fane la mèrd konm zot la fé an Libi alor tout lébon po zot fane la térèr dopi la gèr la pété zot la fagot in group rebèl san ké ni tèt po di néna in lopozision kont lo pouwar anplas anfinnkont lé mantèr zot i soutien, finans, antrinn done lo zarm bann group téoris po konbat gouvèrnnman Assad zot té krwa noré té fasil mé zot bann plan la fwaré gard zot minm zot la détrui lo pèp siriyin apré la Libi ousa zot la fane la mor i fé koul lo san an kantité té rod fé parèy an Siri mé lo plan bann sionis lafwaré. Dézatan prézidan la Rusi Poutine la désid pran sa anmin po èd lo pèp siryin avan i kapot tout astèr zot i wa zot minm si lo wèb bann média i done vré zinfo i zwé pi kanèt fo pa kont si bann média i défann lo sionis bana i fane fo nouvèl po di la Rusi i bonbard bann domoun mé kan zot kan i tié bann domoun i tak la gèl isi minm bann média kolonial isi Larénion i done pa bann vré nouvèl sé po sa bann média makot fo bord azot lé oblizé pran ankont bann kondision la Rusi la inpoz azot astèr tout lo bann sionis i komans travay avèk la Rusi po fini èk bann téoris an siri zot té oblizé é forsé pars i komans atak lérop sirtou lafrans ousa néna bann zatanta astèr prézidan Assad lavé prévi azot atann azot giny in rotour si zot bann téritwar. Alor fo dénonsé so bann péi sionis konm zéta-zinien, linion éropéinn, péi zarab konm katar, larabi saoudit, zordani, turki i soutien bann téoris an Siri i fodré anvoy azot dovan lo CPI (cour pénal international) po krim kont lo pèp siriyin zot zoutiy makot zot la mèt anplas i ansèrv aryink po bann péi la pa dalon èk zot.
Si bann péi sionis té vé kapot Assad sé po ke Israël la pi ménasé par bann péi zarab lé kont zot é osi instal inn i partaz zot bann zidé é sirtou vol pétrol lo pèp siryin.
Po zot swiv bann zinfo si la syrie louk lo sit spunik : http://fr.sputniknews.com/

Rédaksion Zournal Démaliz  

vendredi 4 décembre 2015

La drog lapo tyé nout pèp

Kansala bann zotorité i diriz anou i bouz in kou podvré zot ki po fini èk fanaz la drog dan nout péi ousa tout kalité la drog lapo tyé nout pèp lapo rann fou, rann mové bann domoun i konsome sa i anminn la violans partou i fo in zistis san pityé po sobat kont zoumine la drog i anpoizone nout pèp mé dan systèm politik noulé dodan zordi lé tro tann po mèt lord kont bann trafikèr drog fo pi fé prévansyon fo mèt dir é san pityé kont bann trafikèr ousa lapo tyé nout péi èk so bann salopri tout katégori nout popilasyon lé gobé èk sa.
Po konèt : bann drog é dot dérivé lapo fé bonpé déga dan nout sosyété néna lartane, ritvotril, ecstasy, é dot zamal, kokaïne é dot...

Rédaksyon Zournal Démaliz

Lo pèp i viv dan lapèr

Na pwin démokrasi dan nout péi tout lo bann i diriz anou i fane lapèr dan nout sosiété é i diviz bann famiy rénioné gard zot minm sakfwa na in grèv, in lamayaz èk bann kolèktivité domoun lapèr dénons azot pangar i pèrd zot travay ou ti kontra san landomin la ginyé. Alor po fini èk tousala po ke in vré démokrasi lé mi anplas fo lo pèp i lèv po kapot bann diktaktèr lapo komand é diviz lo rénioné ant zot.

Rédaksion Zournal Démaliz

Arèt dénig lo mo lindépandans

Bann domoun lé kont lindépandans Larénion i di si Larénion i giny lindépandans wa krèv la fin. Bin akoz dopi 1946 Larénion lé départman fransé na ankor 52% domoun isi Larénion i viv dan lamizèr sosial bin tank Larénion i giny arpa désid parliminm po pran anmin son dévlopman lo pèp rénioné atèr bordé sra touzour dan la mandisité lasistana kolonialis fransé po sa minm bann départmantalis é rénioné vandèrki i fane lapèr i dénig lo mo lindépandans. In pèp i pran son destin anmin si i travay èk bann dirizan onèt i krèv pa fin.

Rédaksyon Zournal Démaliz

jeudi 3 décembre 2015

Kozman po bann rényoné lé dan lamizèr

Lé vré zot i krwa ankor bann politikèr lé anplas zot i mèt zot lèspwar an bana é apré zot i krwa zot sra pi dan lamizèr gard zot minm na pwin riyin i sanz lo bann politikèr i taz zot gèl èk larzan, lalkol, marsandiz, kontra in mwa, kontra san landomin léta i done zis 1 nan po giny lawa apré kansa la fini zot tras i trouv pi alor rouv in kou zot zyé arèt fé bèz zot gèl ék bann magouyèr sat i kont po zot in plas bordaz po byin manzé byin bwar. Azot minm si té vé tir azot dan lamizèr na lontan noré fé vot pi vyin rozoinn bann domoun i vot pi konmsa zot zélèksion sra san valèr konm in marsandiz gaté...

Rédaksion Zournal Démaliz

Somaz i kontini mèt dir

Po mwa oktob 2015 somaz i kontinyé otmanté dann koloni Larényon i fé antou néna 180 000 (pé tèt minm plis) moun na pwin lo drwa giny in travay Zournal Démaliz i di tank larényon wa kontinyé rès dann systèm départman landèkmikman somaz wa kontinyé mèt dir po giny dévlop travay dan nout péi lapi lèr po zwé kanèt i fo bann rényoné i arèt kont si sat i diriz anou fo zot i pran anmin zot destin po domand in sanzman stati politik po nout péi po mèt anplas in not gouvèrnans konmsa wa mèt anplas in nouvo modèl dévlopamn po fénésans bann vré travay po lo pèp rényoné tank lo zyé sra malolé nout péi wa kontinyé gout somaz, gout lamizèr sosyal, ousinonsa i di azot kit zot péi po lès laplas po bann nouvo migran i débark isi po akapar tout po zot, zot i pé awar tout kalité diplom, formasyon ousa bann komandèr i propoz tank wa rès dan in péi kolonizé nora zamé travay sra fé po zot isi. Alor létan lo pèp i rèvèy son konsyans po dobout nout péi po tir ali dan lamin bann départmantalis in systèm koronpi, magouyèr, volèr, touzour lé minm tèt i komand anou, lé san ké ni ni tèt astèr pi bézwin lapèr bord bann zwazo mové tan lapo tinn nout péi.
Rédaksyon Zournal Démaliz

mardi 1 décembre 2015

Asé vol lo pèp rénioné

Toulé mwa lo gouvèrnèr préfé koloni Larénion i kalkil bann pri lo gaz, i tir i mèt, i tir i mèt, arèt in kou swa i bès, swa i otmant, arèt roul bann konsomatèr rénioné an zoulboulmouk. Lo bann désidèr é bann zanprofitèr na la sans lo pèp rénioné i dor.

Ala lo nouvo tarif po mwad désanm 18,33 € boutèy 12 kg i otmant (+ 1,11 €) an novanm té kout 17,22 € an atandan in nouvo lotmantasion po mwad zanvié ou i désann.

Ala in zartik Zournal Démaliz té fine difizé inn solision anparmi dot po lit kont lavi sèr po lo gaz po zot rolir...


Akoz konm lopri boutèy gaz 12 kg i kout sèr é konm sat na pwin tro moiyin po asté boutèy 12 kg é lé lour osi po porté sré tan mèt anplas bann boutèy 6 kg po soulaz port moné domoun atèr é pi nora pi bézwin fé mandiansité sakfwa po di fo fé in tarif sosial fo arèt asisté domoun, an moitié pri sra pli fasil po sat néna malizé po asté sat i kout 18, 33 € .

Zidé Zournal Démaliz i lans po èd domoun atèr.

Rédaksion Zournal Démaliz

jeudi 26 novembre 2015

Lo malizé nout péi i kontini

Ala ousa sistèm départmantalis i kontinié anminn nout péi dan in fayit san rotour alor tout sat i défann lo stati départman san ké ni tèt lé rèsponsab lo malizé nout péi lé dodan zordi gard zot minm é pankor fini tank lo pèp wa kontinié fé lo mor :
180 000 somèr é 60 % bann zène na pwin travay; + 343 000 domoun lé dan la povreté; +  55 000 i dépan RSA: + 16 000 lozman lé abimé; + 116 000 domoun i giny pa lir é ékrir tout bann malizé nout péi lé dodan i favoriz bann maladi po nout santé (diabèt, obésité, lalkol, déprésion...) ousa néna in mortalité vitfé. Po sort dann malizé nout lé dodan èk sistèm départmantèr fo propoz in not gouvèrnans po larénion dan in bout wa nir kont dosi Zournal Démaliz po done son pwindvi po lavnir larénion i fo in not stati politik po nout péi Zounal Démaliz nora lokazion koz dosi-là

Rédaksion Zournal Démaliz 

samedi 26 septembre 2015

Kozé Largé :

Bann départmantalis la tyé lo trin dann zané 1976 po mèt anplas aryink dévlopman loto astèr lé kapouné po roulé èk lanboutéyaz partou ala po zélèksion kolonial rézional 2015 tout lo bann défansèr lo systèm départmantalis i vé armèt lo trin anplas ousa i sa fé pas sa zot i vwa zot minm na pi tro plas somin loby tou loto la fine akapar tout ???

Rédaksion Zournal Démaliz 

Po konèt :

Si zot i ropran lartik po fé konèt oubli pa di ousa i sort i kont si zot.

Rédaksion Zournal Démaliz – http://zournal-demaliz.blogspot.com/

Kozé Largé :

Po nouvèl rout litoral i sar fé dan lamèr rod pa kisa na rézon rant lo bann départmantalis sat lé mizèr po bann domoun na pwin pouwar anpès sa lé maléré di mé i sar défigir nout péi, nout natir po touzour in zour kan malèr warivé zourla nora bataz lang wa larg anpoundiak...

Rédaksion Zournal Démaliz 

Po konèt :

Si zot i ropran lartik po fé konèt oubli pa di ousa i sort i kont si zot.
Rédaksion Zournal Démaliz – http://zournal-demaliz.blogspot.com/

samedi 12 septembre 2015

Po tyinbo ansanm

Zournal Démaliz lé dosi Facebook osi alor pèz si (j'aime) po tyinbo ansanm.


Rédaksion Zournal Démaliz 

Kominiké : Po zot konèt

Kan zot i kopié in zartik dosi lo Blog é Paz Facebook Zournal Démaliz po difizé dot zandrwa si lo wèb ou si zot paz é sit intèrnèt lé sou zot rèsponsabilité. Lorizinal lé touzour si Zournal Démaliz é lé intèrdi sanz lo bann tèks ékriMi èspèr zot i konpran manir travay Zournal Démaliz.
Ankor in fwa mèrsi po tout sat i tyinbo avèk.

Rédaksion Zournal Démaliz 

Po Tyinbo ansanm :

Blog Zournal Démaliz : http://zournal-demaliz.blogspot.com/

samedi 5 septembre 2015

Zot i pé fane partou

Fanaz bann zartik otorizé é minm ankourazé.
Davans mèrsi fé konèt ousa i sort.
Andsou lartik mèt konmsa :
(Zinfo i sort si Zournal Démaliz) ou (Sours : Zournal Démaliz)
Awi zot i pé mèt lo Lien osi si zot i vé : Zournal Démaliz : http://zournal-demaliz.blogspot.com/

Rédaksion Zournal Démaliz 

Po zot konèt :

Fé konèt bann zartik Zournal Démaliz lapa intèrdi kontrèr i fo fané mé parkont oubli pa di ousa i sort. Mi kont si zot .

Rédaksion Zournal Démaliz 

Po konèt :

Bana kan zot i fé konèt bann zartik si ''Paz Facebook Zournal Démaliz'' é ''Blog Zournal Démaliz'' i fé plézir zot i fé konèt mé oubli pa di ousa i sort lo zartik. Mi kont si zot .

Rédaksion Zournal Démaliz

mercredi 12 août 2015

Oté pa bézwin nou la pèr koz kréol

O Kréol koméla kann bann zournalis i koz èk zot oubli pa sa pa bézwin la pèr la ont koz kréol sa nout lang kan i may po koz fransé koz kréol apré i moukat i di rénioné i giny pa koz fransé alor larg nout kozé kréol apré sat i konpran pa alé aprann nout lang lé konm tout lang. Si dopi lontan lavé lès aprann kréol dann lékol rénioné noré métriz mié lo fransé na lontan bann domoun i travay dosi là i di fo komans par aprann son lang matèrnèl po konèt lé zot lang po giny myé kozé. Alor kréol pa bézwin la pèr la ont koz nout lang kréol partou dan nout péi sat i konpran pa nou lé azot kan i vyin Larényon alé aprann ou rod inn po tradui po zot fo nou arèt lès bann kolonialis domine nout manièr viv sirtou libèr nout kozé kréol mon pèp sa lé Tanou !

Rédaksyon Zournal Démaliz 


Po konèt :

Si zot i ropran lartik po fé konèt oubli pa di ousa i sort i kont si zot.

Rédaksyon Zournal Démaliz – http://zournal-demaliz.blogspot.com/

Lèr larivé po organiz anou

Kan Zournal Démaliz i di fo Larénion i pran son destin anmin lé in kozé po di bann rénioné komans organiz azot pars inn sékat i done anou in manzé gaté é i mèt nout destin dan la min bann bézèr paké zot minm i wa èk lakriz mondial é an loksidan an frans si nou komans pa organiz anou konmkifo po sa inn sékat matin sra lafrans wa larg Larénion é si anou bann rénioné la pa organizé sat sra pli for wa mèt lamin si lindépandans Larénion é wa fini par in gèr rantronou é rolizion mi fé pa pèr azot lo modèl i di larénion in pèp toléran wa fini an dolo boudin i sifi gard lo malizé nout péi lé dodan pa bézwin bonpé po i pèt anflèr é gard zot minm lo kominalis i komans dévlopé vitman ke nou krwa. Alor i fo po tousat i krwa lindépandans i fo rasanb anou po pran bann rèsponsabilité dan lo sistinm lé anplas po done konfians lo pèp rénioné ke si nou travay ansanm byin konmkifo san zwé volèr noulé kap pran nout péi anmin sakinn dan son kwin nou sra fouti.

Rédaksion Zournal Démaliz 


Po konèt :

Si zot i ropran lartik po fé konèt oubli pa di ousa i sort i kont si zot.

Rédaksyon Zournal Démaliz - http://zournal-demaliz.blogspot.com/

Anon dobout po kontinié la suit révolt bann Noir Maron

Apré bann Noir Maron viktim lèsklavaz la dobout po kas lo sistinm ésklavazis dann zané 1800 amonté lavé in rèv in lèspoir la libèrté léritaz-là bann rénioné désandan bann Noir Maron lapa kontinié lalit po libérasion Larénion po tir dan lamin kolonialis fransé. Alor zordi na pi po kalkilé fo an tank pèp nou dobout po fé in révolision politik, sosial, kiltirèl, ékonomik po dévlop nout péi tir tousala dan lamin bann kolonialis gro blan, gro zozo, zanprofitèr. Pèp rénioné fo nou organiz anou an rézistans po prann destin nout péi dan nout min lé lo milié popilèr i dwa diriz Larénion po kontinié lo konba bann Noir Maron la rouv baro la libèrté lé anou astèr roprann lo flanbo alor bann domoun atèr i dwa rant an maronèr po libèr nout péi.

Rédaksion Zournal Démaliz 


Po konèt :

Si zot i ropran lartik po fé konèt oubli pa di ousa i sort i kont si zot.

Rédaksion Zournal Démaliz –  http://zournal-demaliz.blogspot.com/

Fé viv nout lang partou dan nout péi

Sobat po nout lang kréol lapa aryink zoué lamizik, fé fonnkèr, fé radio i difiz lamizik kréol lé in langazman po ke nout lang lé partou lé kozé lé ansèrvi toulézour. Po mwin in vré défansèr lang kréol i dwa sobat toulézour po ke nout lang kréol i pran tout son plas dan nout sosiété si po ansèrvi lo kréol po fé zoli po giny rokonésans mi trouv lé ipokrit é malfondé sat i ansèrv sa po giny larzan.

Rédaksion Zournal Démaliz 


Po konèt :

Si zot i ropran lartik po fé konèt oubli pa di ousa i sort i kont si zot.

Rédaksion Zournal Démaliz – http://zournal-demaliz.blogspot.com/

Arèt souplinn azot

Bann rénioné i défann sistinm départmantalis dann koloni Larénion é la soizi modèl fransé kan néna po ginyé i bouz pa mé kan léta fransé i aplik son bann lwa ka pa kontan lé normal dan lo sistinm nout péi lé dodan ninport kisa na lo drwa nir travay isi akoz bann rénioné i sava laba é si lo rénioné i vé alé andéor lès azot. Ala in kozé po sat lapo batay po mèt anplas (préférence régionale, priorité travail pour le réunionnais, done travay kréol...) po fini èk sa sèl solision sé prann zot péi anmin po arèt larg zot gro pléré kolonizé èk zot moman kolonialis fransé mé pran zot péi anmin po linstan lé dir po zot pars nora pi fasilté, gro larzan é la bèlvi bourzoizi lokal alé po ansèv fé pèr azot san lafrans zot lé mor. Alor zot batay po sat zot i domand lé in fo déba oubli pa Larénion lé in départman fransé kan zot i défann stati-là koman zot i pé anpès dot domoun lé zot départman fransé nir travay Larénion. Ankor in fwa po démalol zot zié po fini èk tousala é diriz nout bato fo pran anmin zot destin tank zot lapa konpri sa bin kontinié larg zot gro pléré kolonizé zot i kroir gouvèrnnman wa ékout azot rèv pa bann kolonizé rénioné.

Rédaksion Zournal Démaliz 


Po konèt :

Si zot i ropran lartik po fé konèt oubli pa di ousa i sort i kont si zot.

Rédaksion Zournal Démaliz – http://zournal-demaliz.blogspot.com/

Lé 5 matris i fé Larénion

Kaf, yab, malbar, sinoi, zarab

Kaf/Nwar (Afrik, madagaskar, komor)

Yab/Ti Blan/ Maoul/ Youl (Lérop, loksidan)

Malbar/Indien (Lind)

Sinoi / Asiatik (Sine, viètnam, indonézi, malézi, kanboz...)

Zarab / Mizilman (Gujurat, pakistan, saoudien, siriyin, libané...)

Lo rès lé bann kominoté instalé isi Larénion

Tousala la fé Larénion in pèp banian lé nout batarsité zordi

Rédaksion Zournal Démaliz


Po konèt :

Si zot i ropran lartik po fé konèt oubli pa di ousa i sort i kont si zot.

Rédaksion Zournal Démaliz – http://zournal-demaliz.blogspot.com/

mardi 4 août 2015

Kozman po Démalizé èk Zournal Démaliz

Bann kozman po fé prann konsians, po maziné, po rouv lo zié, po fé avans zidé lakoz, po dénonsé é tout sat i fé sié anou dan lo sistèm kolonial nout péi lé dodan zordi...

* Tèrla i zwé pi kanèt i done po alé sat i giny pi swiv pran tizane tanbav...

* Tèrla néna lamour po ékri kréol

* Alon sov nout péi Larénion démay ali dann lamin bann départmantalis

* Larénion dirizé par mafia lokal, koripsion lokal,pistonaz lokal.
   Alé di partou lé gratui
                                             
* Kréol nout lang nasional rénioné
   Lapa in lang rézional
   Lapa in patoi
   Lé nout lang nasional kozé toulézour
   Par bann kréol rénioné

* Arèt tié nout péi èk béton

* Arèt aryink èk loto partou

* Si tout rénioné zéne konm vié i sava an frans kisa wa sobat po nout péi ?

* Rénioné lèr larivé po roprann nout péi anmin

* Nout lang koz ali, ékri ali, fé viv ali partou toultan

* Akoz ?
  Ou di oulé in militan i sobat po lidantité kréol rénioné mé soman ou vé out   marmay i aprann aryink lédikasion fransé é éropéanizé ?

* Tro bilingis lapo tinn nout lang kréol

* Nout Lang kréol in zarm po sobat kont-kolonialis

* Sobat po nout lang i rant partou : Dann télé, radio, lékol, biro, sobat po i rèspèk kisa ilé rénioné, i rèspèk nout lidantité, i rèspèk lo rénioné dan son péi.

* Kréol konm tout langkozé aprann po giny lir é ékrir

* I fo kontrol bann nésans po mié kontrol nout dévlopman

* Bann inndé mèr départmantalis i di fo èt fou po èt Mèr dan lo sistèm départmantalis

* Tout bann politikèr départmantalis i koné sistèm-là lapi bon akoz zot lapèr bordsa ?

* Sat i défann lo sistèm départmantalis i di fo domoun lé fou po fénésans zantropriz dan lo sistèm zordi

* Avan lo sistèm départmantalis té mi anplas nout péi té anvoy bonpé marsandiz andéor koméla i rant plis ke i anvoy

* Lé lo sistèm politik départmantalis la tié nout lékonomi

* Bann zène rénioné na pi travay dan zot péi

* Ladi fo anvoy tout nout zénès an frans apré kisa i débark isi larénion ?

* Sèl solision po bann politikèr départmantalis po lité kont somaz sé anvoy tout nout zénès andéor

* Dévidaz nout popilasion isi i arèt pi tard pa nou sra in létranzé dan nout péi

* Larénion lé Larénion, lafrans lé lafrans sakinn son mantalité

* Péi Larénion lapo krèv èk lo sistèm départmantalis

* Zélèksion Rézional fo bord ali na pi riyin po ginyé vot po bana sé kontinié ranpli zot pos

* Bann politikèr mantèr lé sorti po zélèksion Rézional 2015 sat i kont po zot lé zot lavnir po èd domoun atèr zot na riyin nafout. Alor domoun atèr bord azot kan zélèksion i ariv

* Bann Militan kiltirèl la larg lo kor lé fanafout

* Tout travay isi lé akaparé par bann domoun i sort andéor bann kréol i fé lo mor i bouz pa po zot péi lé kontan i ri an figir la mok

* In vré militan kiltirèl
   In vré konbatan la libèrté
   Lé kan i sobat po libèr son péi
   Lapa amaré èk lo sistèm départmantalis ilégal
   In kozé po fé prann konsians sat lapa konpri ankor
   kosa ilé in konbatan la libèrté

* Zournal Démaliz i koz si laktialité lavi toulézour lé in zournal kont-kolonialis é i sobat po ke bann rénioné i vé pran konsians po pran anmin zot destiné.

* Larzan lasistana lafrans la tié bann rénioné bordé la sosiété kolonial toulé lé 6 lo mwa bonpé rénioné lé alkolizé dan somin bann Bar lé rouvèr 24/24H po ansèv tyé lo pèp kolonizé atèr. Na pwin in politikèr i bouz po dénons sa. Sé sa zot i vé po lavnir nout péi.

* Lékol kolonial i fabrik somèr diplomé ou san diplom néna 260 000 marmay si ban lékol

* Tout bann média néna Larénion i défann lo sistèm départmantalis na pwin inn i sobat po ke nout péi i pran an min son destin

* Noulé Larénion nou na pwin in bout térin lé anou po viv dosi é pourtan lé nout tèr lé sat i sort andéor néna ziskakan na lès bana pran tout anon rovandik nout drwa po latèr po nou abit dosi nou poura pa aryink rès dann loyé, kazié lapin po angrès bann kolonizatèr fransé-rénioné. Latèr po rénioné

* Larénion in sèl pèp, in sèl nasion, péi tout koulèr. Lo rasis na pwin zot plas dan nout péi.

* Kan oulé indépandantis fo tout sat lé sou lo sistèm 974-Départmantaliéné fo dénonsé fo di lapa bon po nout péi é propoz nout prozé sat nou vé po Larénion.

* Tout bann parti politik i défann 974 sistèm départmantalis nou dwa dénons azot.

Dot wa nir apré...

Rédaksion Zournal Démaliz 


Po konèt :

Si zot i ropran lartik po fé konèt oubli pa di ousa i sort i kont si zot.

Rédaksyon Zournal Démaliz – http://zournal-demaliz.blogspot.com/