jeudi 29 décembre 2016

Drapo Nasyonal Larényon

In rapèl po zot konèt

Néna in bout tan, bann zindépandantis, nasyonalis rényoné, té antrinn maziné in vré drapo po Larényon. Zordi dorénavan, sé lo drapo Larényon lé anlèr, nout drapo nasyonal.
Ala lo gayar nout drapo pa bézwin nou lapèr lèv ali anlèr é fé rèspèk ali.


Kosa i vé di lo bann koulèr drapo nasyonal Larényon

. Lo rouz lo tan lèsklavaz é langazis, kosté èk in zétwal zone sink koté.
. Lo zone kouraz bann ti travayèr é bann lit yèr ék zordi.
. Lo vèr lo maronaz.

Po konèt : Té lo 14 zyin 2008 drapo Larényon la lèv dobout

Rédaksyon Zournal Démaliz - In Not Manirwar Lavnir Larényon

mardi 27 décembre 2016

Po zot konèt

Kozé Bernard GRONDIN Portparol Mouvman Indépandantis LPLP (Lorganizasyon Po Libèr nout Péi) é dirèktèr Zournal Fanal po zot akouté po son konvokasyon dovan Tribinal kolonyal ''Sanfléri Sindni'' zédi 26 zanvyé 2017 onzèr lo matin. Louk lo lien andsou po akout son kozman...

Rédaksyon Zournal Démaliz - In Not Manirwar Lavnir Larényon

jeudi 22 décembre 2016

Po tyinbo Ansanm Li

Ala in Maloya po zot largé lo zédi 26 zanvyé 2017, dovan Tribinal ''Sanfléri Sindni'' ... Nout tout nou tyinbo ansanm nout Dalon Bernard Grondin.


Zournal Démaliz lé solidèr

Tir la pèr, alon pran nout libèrté, alon mont nout solidarité ek nout kamarad Bernard Grondin zédi 26 zanvyé 2017 lé konvoké dovan Tribinal ''Sanfléri Sindni'' partaz ali dosi zot paz, sit, blog... Alé di partou


dimanche 18 décembre 2016

Omaz po bann zansèt

Mardi 20 désanm 2016 - Fèt Kaf
Larényon i rann omaz zot bann zansèt zèsklav
1848 – 2016 néna 168 tan lafé labolision lèsklavaz dann péi Larényon
20 désanm in souvnans po bann Nwar Maron

Gayar Fèt Kaf Pèp Rényoné

Rédaksyon Zournal Démaliz - In Not Manirwar Lavnir Larényon

Fo anou in gran vin désanm in vré dat i anons nout libérasyon nasyonal

Toulézan sak fin lané po souvnans labolisyon lèsklavaz désidé par bann komandèr kolonyalis lépok i fé lafèt in pé partou po rann omaz bann zansèt nwar maron koméla lé bann mèr i organiz tousala dan zot manyèr maziné koman fètsa lé touzour bann départmantalis i tyinbo larné vin désanm alor kansala bann kont- départmantalis i dobout po in gran fèt po nout libérasyon nasyonal po in vré libèrté. Lé LIB kan la sène kolonyal lé kasé brizé povréman..

Rédaksyon Zournal Démaliz - In Not Manirwar Lavnir Larényon 

Kèl libèrté ?

Vin désanm in dat bann kolonyalis ladonn anou po souvnans nout bann zansèt té zèsklav systèm ésklavazis kolonyalis dann komansman pèpléman Larényon lasouk azot sikoté Lafrik, Madégaskar po fé azot zèsklav si tibout latèr-là lafé Larényon zordi séposa vin désanm fo apèl ali Fèt Kaf souvnans po bann nwar maron sé zot laginy kout sabouk èk bann zèsklavazis gro blan (gro blan lé bann domoun rasis na pwin kèr po lé zot koulèr lé in ras té vé komand limanité) 168 tan apré Larényon lapa sort dann sékèl é na pi ropèr séposa koméla nout sosyété i viv dan la violans, dan lapèr é lé bann matriz kaf zésklav zansèt lé plis bordé dann nout péi na pwin riyin léfé po rann azot omaz kontrèr sé bann zansyin zèsklavazis lé mi an valèr kiswa èk bann stati, non somin é dot... Séposa dat vin désanm swazi par bann komandèr kolonyal lé ankor in dat po kouyonyalis anou zordi i di anou fo zwé maloya mé néna in travay mémwar nout bann zéne i lèv po fé konèt kosa lété systèm ésklavazis na ankor sobatkozé po di si in krim kont limanité kaf rényoné té viktim par bann zèsklavazis si labolisyon kout sabouk la fini lèsklavaz modern lé ankor-là lé in lit pli dir po lité po abolir tout sat i anpès anou avansé po èt lib povréman
Rédaksyon Zournal Démaliz - In Not Manirwar Lavnir Larényon 

20 Désanm - Fèt Kaf

Po lir, ou rolir...

Mardi 20 désanm 2016 wa rann souvnans omaz zansèt po bann nwar Afrikin é Malgas ke té déporté si ti bout latèr dann milyé Loséan Indyin zordi i apèl Larényon ousa la fini par donn ali son non pèp rényoné sa minm i fé zordi nout batarsité, in pèp banyan, tout koulèr. Koméla po souvnans labolisyon lèsklavaz lo 20 désanm lo systèm Kolonyalis Départmantalis lé anplas i vé done ali in koté folklorik i apèl sa (Festival Liberté Métisse, Fête de la liberté, Fête 20 décembre…) , po fé plis touristik la di fo pi i di Fèt Kaf non va fo pa ékout so bann départmantalis fo nou kontinyé apèl ali Fèt Kaf lé lo Kaf la giny koud sabouk èk bann zèsklavazis Gro Blan lé vré zordi nout nasyon lé mélanzé mé fo pa nou oubli bann zansèt nwar té zot la sibi lèsklavaz. Alor in gayar souvnans Fèt Kaf Pèp Rényoné. Oubli pa sa 1848 - 2016 néna 168 tan sa pèp nwar maronèr la kas la sène po di arèt èk lèsklavaz é lèsplwatasyon bann Gro Blan mé lo vré libèrté nou la pankor ginyé lé anou zordi roprann lo flanbo po libèr nout péi dan lamin kolonyalis fransé.

Rédaksyon Zournal Démaliz ‘’ In Not Manirwar Lavnir Larényon’’

Néna 168 tan : lafé labolisyon lèsklavaz

Po lir, ou rolir...
Lané 2016 i mark lo 168 tièm lanivèrsèr labolisyon lèsklavaz dan bann dèrnyé koloni lafrans. Isi Larényon sra lo 20 désanm bann Kaf Rényoné é Rényoné mélanzé wa rann omaz zot zansèt la sobat é lité po zot libèrté kont lo systèm ésklavazis, pli gran krim kont limanité, in mové pasaz nout listwar ke tout bann rényoné i dwa pa oubliyé é prann konsyans po avans dan lo koté pozitiv é linité lo pèp rényoné…
Lo 20 désanm lé gayar fé kabar, mé lé inportan fé in rokèyman po lo martir bann zansèt nwar maron la sibi dan lo pèpléman Larényon, zot la pa domann i déport azot si in ti bout latèr dann milyé Loséan Indyin ousa zordi la fé Larényon tout koulèr…
Plis zamé nou dwa kontinyé alim flanbo bann maronèr la donn anou po kontinyé lalit dan tout nout drwa po tras somin la libèrté…
Gayar ‘’Fèt Kaf’’ po 20 désanm Pèp Rényoné.

Rédaksyon Zournal Démaliz   ‘’ In Not Manirwar Lavnir Larényon’’

dimanche 4 décembre 2016

Solidarité èk Bernard GRONDIN

Akoz li té vé pa pas konm ''Juré d'Assises'' tribinal Sindni li lavé di bann kolonyalis-là antank dirèktèr Zournal Fanal é Port Parol mouvman indépandantis LPLP (Lorganizasyon Po Libèr nout Péi) lapa posib in militan kont kolonyalis ke i dénons zot systèm kolonyal i vyin dann Tribinal kolonyal po sèrv zot zistis é alé kondane rényoné. Konm li la rofizé é té pa la bana la kondane ali li sra konvoké dovan tribinal kolonyal ''Sanfléri Sindni'' Zédi 26 zanvyé 2017 bann Makrominm (i vé di Kolonyal) i vé fé in lèkzanp èk li é pi po tousat i dénons zot systèm lé azot i komand dan nout péi okipé. Alor po soutyin ali néna inn rézistans lé fé dobout po kosté sanm li po nir mèt ansanm po tousat na mwayin nir i artrouv azot Zédi 26 zanvyé 2017 dovan tribinal ''Sanfléri sindni'' po in lantouraz solidarité minm sat i giny pa nir zot tyinbo ansanm partou dosi lo wèb dosi térin lé inportan osi zot soutyin èk Bernard GRONDIN po dénons zistis kolonyal dann nout péi Larényon.

Po konèt plis : Lir Fanal N° 13 kozé Bernard GRONDIN po éklèr azot son konba kont kolonyalis é pokosa li lé konvoké dovan tribinal kolonyalis fransé.

Gatir po zot louké é po kontak ali po zot soutyin

Zournal Démaliz lé solidèr èk Bernard GRONDIN po son konba kont zistis kolonyalis dann nout péi Larényon.
Ala lo zimaz andsou po louké é fane ali partou po inform zot zalantour mèrsibyin po li.
Rédaksyon Zournal Démaliz - In Not Manirwar Lavnir Larényon

jeudi 1 décembre 2016

Zournal Fanal N° 13

Zournal Démaliz i fé konèt azot Zournal FANAL N° 13 Novanm 2016. Louk ali andsou...



Rédaksyon Zournal Démaliz ''In Not Manirwar Lavnir Larényon''

mercredi 30 novembre 2016

Malokisité minm

Bonpé langkozé dosi lo wèb i di fo siprim bann larzan lasistana bin kisa lamèt sa anplas lé zot kan minm sat zot i mèt anlèr sakfwa néna zélèksyon. Donn Larényon son lindépandans apré na kozé koman organiz nout péi dan in not manirwar po linstan lapa sak i giny larzan lasistana lé asisté mé tout rényoné ék lékonomi lé asisté èk fasilité lafrans i done po koloniz nout péi alor avan larg zot bann malokisité réflési byin avan bat zot mové lang.
Rédaksyon Zournal Démaliz - In Not Manirwar Lavnir Larényon

Kozman po lavnir

Lo zour Larényon wa giny pran anmin son destin la na giny kontrol larivé bann zétranzé dan nout péi pars alièrk zordi ninport kisa i rant dann kolonizasyon nout lé dodan. Osi fodra bann rényoné la kit zot péi forsé ou té vé alé sré gayar zot i rovyin po dévlop zot péi fo zot i mèt an navan zot koté patriyot avan lintéré larzan.
Rédaksyon Zournal Démaliz - In Not Manirwar Lavnir Larényon 

Arèt larg zot gro pléré

Néna bonpé domoun é désèrtin dann milyé kiltirèl départmantalizé i di fo mèt dann bann post rèsponsabilté dann ladministrasyon kolonyal bann rényoné mèt in zorèy ou rényoné départmantalizé i sanz arpa aryin sra touzour minm politik kolonyalis anplas po sabouk anou. Séposa Zournal Démaliz i di tank nou sra anmaré èk lafrans na pwin aryin wa sanzé po lo pèp rènyoné wa désid parliminm sra lo zour li wa désid pran lo péi an min. Alor po sat i défann systèm kolonyalis anplas lé normal bana na lo drwa osi pran bann post i propoz azot isi Larényon ousa ou pé anpès léta fransé anvoy zot bann migran isi zot i koné pa ankor kosa i vé di lo mo kolonyalis lé kolonizé po komandé èk zot bann valé lé mi anplas i anpès pa zot sobat po zot drwa mé bann rovandikasyon konmsa sra maliz po ginyé wa done in ti plas rényoné sar zis po taz zot gèl si po mèt in rényoné départmantalizé po totos bann domoun atèr i sèrv aryin akoz zot i sobat pa plito po libèr nout péi pars zot i koné nora pi fasilté larzan lafrans po anminm zot vi bourzwazi lokal séposa bann domoun i lit kont systèm lé anplas rant pa dan zot fotrin bana. Sakinn i dwa swazi son kan koméla.

Po konèt :

Rényoné départmantalizé (lé domoun amaré i vé pa kit lafrans)
Rényoné indépandantis (i vé kit lafrans)

Rédaksyon Zournal Démaliz - In Not Manirwar Lavnir Larényon 

vendredi 25 novembre 2016

mercredi 23 novembre 2016

Kisa ilé Démaliz ?

Zournal Démaliz 
‘’In Not Manirwar Lavnir Larényon‘’
*****

Lé èk kontantman i roswa aou dosi Zournal Démaliz

Zournal Démaliz lé mi dobout dosi lo Wèb po fé prann konsyans lo pèp kréol rényoné po in not manirwar lavnir larényon kiswa politik, kiltirèl é dot zafèr nou lavi toulézour andéor systèm kolonyal i diriz anou.

Zournal kont kolonyalis, 
kont départmantalis ;
Zournal angazé po lindépandans Larényon ;

Zournal Démaliz i milit kont tout kalité kolonyalis néna isi Larényon kiswa kolonyalis rényoné é sat isort andéor i fé tout po anpès rényoné pran anmin zot péi.

Zournal Démaliz i di tout kréol rényoné lé fatigé èk systèm-là organiz  azot partou ousa zot ilé po sobat kont bann kolonyalis-là.

Zournal Démaliz lapa in mouvman politik mé son vizyon politik po Larényon i milit po lindépandans Larényon é i soutyin tout organizasyon indépandantis i sobat kont kolonyalis (fo pa zot lé rasis).

Zournal Démaliz  i di tout domoun ninport zot koulèr lapo i vé milit po libèr nout péi na zot plas isi Larényon nout pèi lé in pèp banyan nou sa pa rofé listwar fo aksèp konm noulé fo arèt zwé la divizyon si nou vé povréman nir in pèp lib fo nou fé linité.

Zournal Démaliz in zournal po bann kréolèr é tout sat i yème nout lang kréol rényoné.

Pokosa lé ékri an Kréol Rényoné ?

Zournal Démaliz lé ékri aryink an kréol pars lé nout Lang Nasyonal.

Lé nout lang matèrnèl dopi tan ti nou koz ali dan vant nout moman la bézwin nou kontinyé fé avans nout lang lé in Blog po tout sat i yinm lo kréol rényoné ou sinonsa i vé dékouvèr wi anou osi lé kab donn nouvèl an kréol, na in pé i di fo ékri an fransé an anglé i pèrmé tout domoun konpran kosa néna po di, tèrla i désid ékri an kréol mé la pa fèrmé si lé zot lang.

Bin po tout sat i vyin tèrla po sèy koprann lir kréol, po dékouvèr, po louké ou i fatig zot lèspri Zournal Démaliz lé kontan roswa azot.

Po sat i konpran pa :

Konm néna désertin lé kont la lang kréol i vyin dosi lo Paz Zournal Démaliz i konpran pa akoz i ékri an kréol on diré i fatig zot lèspri po lir kréol si fatig azot i obliz pa zot pas zot somin zot lé lib swazi, mé obliz pa é di i fo ékri an fransé pli fasil po zot lir é po avwar plis vizitèr, oubli pa sa lo kréol la bézwin èt rèspèkté osi dan tout son kalité lé in lang konm tout bann lang dosi latèr.

Po lo grafi Zournal Démaliz i ansèrv grafi KWZ lékritir 83

Zournal Démaliz lé lib é laïk, li done ali lo drwa donn son kozman si tout lo manirwar tounéviré nout péi Larényon kiswa politik, kiltirèl...

Po konèt : tèrla lé kont bann kozman difamatwar, rasis, zénofob…

Po konèt

Zournal Démaliz tout bann nouvèl dosi Fasbouk osi

Kosa néna dosi Zournal Démaliz

Zinformasyon tout kalité
Kozman po bann domoun i ansèrv Zournal Démaliz dosi intèrnèt

Nou ankouraz azot koz èk nou alor larg zot bann kozé dosi nout Blog
Nou invit azot dann zot bann kozé lo rèspé

Dosi Blog-là lé intèrdi

- Koz an grinn
- Atak domoun
- Bann mésaz malprop kont lorizine lo moun i sort ou rolizyé
- Réklam, é difizyon zinformasyon komèrsyal
- Bann manirwar na pwin sans
- Bann mésaz na pwin sans
- Bann komantèr ou abiz bonpé, i zir domoun, rasis, foto insolan é sat lé kondané par la lwa
- Bann kontak pèrsonèl

Zournal Démaliz wa lir zot bann mésaz lo pli souvan posib. Alor pa bézwin awar pèr di si bann kozman i rèspèk pa lo règloman-lwa lo blog zournal Démaliz.

Kan zot i larg zot bann kozé fé ali dan lo rèspé.
Zot lé rèsponsab zot bann kozé, bann foto, é vidéo zot i mèt si lo Blog Zournal Démaliz.
Zournal Démaliz na lo drwa siprim tout bann zinfo é zoutiy i rèspèk pa son manir travay.
Bann kozman largé dosi lo Blog lé pa lo manirwar Zournal Démaliz.
Lé lo moun la difizé lé rèsponsab sat li la ékri.

Sat i kont fé
Po done nouvèl, po fé prann konsyans, po dénonsé...

Kosa néna
Po done nouvèl kiswa si lo malizé nout péi dan son bèzman toulézour é osi sat lé gayar dan tout son kontour dan in not manyèrwar lo bann nouvèl é andéor osi. Tyinbo ansanm po rès kalé.

Bann kozé si Blog-là lé vré vwa déranz inndé pars lapa abityé antann bann kozmandir, kozman vérité dan nout péi Larényon. Mé fo nou arèt kasyèt é anval aryink lo sikré èk la pansé inik nou lé dodan zordi.

Zournal Démaliz lé in paz fé sanm in Militan Indépandantis Kréol Rényoné po fé konèt bann nouvèl partou dosi latèr dan son manirwar laktyalité.

Kosa i vé di Démaliz : armèt dobout, drwat konmkifo, démaliz nout vi po in domin pli gadyanm, sobat kont mové lévolisyon nout péi lé dodan zordi.

Blog an Lang kréol Rényoné


Blog Zournal Démaliz : http://zournal-demaliz.blogspot.com/

Bon koudzyé dosi Zournal Démaliz...

* Tout roprodiksyon, kopiaz lé intèrdi fo domandé avan.

Rédaksyon Zournal Démaliz - ‘’In Not Manirwar Lavnir Larényon’’

vendredi 11 novembre 2016

Rényoné départmantalizé gard dovan zot port avan gard sat lézot

In kozman dosi zélèksyon prézidan zéta zinyin té tyinbo mardi 8 novanm 2016 apré konésans lo vot tout kalité bat lang kiswa dan nout péi é andéor té kont lo prézidan la giny zélèksyon “Donald Trump” i koz, i kri koman bann zamérikin zéta zinyin la élir in prézidan konmsa lapa élir “Hillary Clinton” kosa anou rényoné nafout èk sa i rogard bann zamérikin si zot la swazi lo sanzman pars zot lé fatigé èk lo systèm koronpi dan zot péi bann domoun lapo larg zot gro pléré in pé partou (in vot démokrasi fo rèspèk lo vèrdik). Po bann rényoné départmantalizé daborinn akoz zot i kri pa zot kolèr osi kont tout bann politikèr na plis 40 tan lé anplas isi dan nout péi lé magouyèr, volèr, koronpi, sisèr san, i ansèrv bann domoun mizèr po angrés zot zabo noré po di ankor... ék systèm politik zordi noulé dodan na lontan léla po tinn nout pèp. Alor domin in politikèr indépandantis i giny in manda dan nout péi wa di lapa bon zot i aksèp pa osi nora ankor po zot kriyé tanto zélèksyon i ariv an frans prépar azot po in gran sanzman si bann fransé atèr é bordé i fé konm bann zamérikin atèr é bordé fatigé èk bann politikèr é lo systèm na lontan lé anplas i vwa pa kolèr domoun nora po zot kriyé é bat zot mové lang ankor...
Zournal Démaliz i pran pa pozisyon po kikséswa mandoné fo dénonsé pansé inik nou viv dodan zordi ousa i fo tout domoun lé oblizé mazine parèy nonva Zournal Démaliz léla po lité kont bann pansé inik lapo tinn nout péi.
Po konèt:
Rényoné départmantalizé (lé domoun amaré i vé pa kit lafrans)
Rédaksyon Zournal Démaliz - In Not Manirwar Lavnir Larényon

mardi 1 novembre 2016

Samdi 5 novanm 2016 néna 205 zan bann zèsklav la révolté sikoté Sinlé

Zournal Démaliz i fé war zot in modékri dosi révolt bann zèsklav Sinlé lafé 5 novanm 1811 parkoté Sinlé in modékri po zot konèt koman robélyon té dobout po kapot systèm zésklavazis té anplas dopi pèpléman Larényon ziska laboliman an 1848 lé in bout révolt zèsklav Sinlé 5 novanm 1811 apré néna in bonpé zafèr té kasyèt po pa nou koné tout la vérité dosi révolt-là é konbyin dot révolt té fé po kapot systèm zésklavazis dan nout péi dann pèryod lèsklavaz té roprimé dan in silans lamor.

Na 205 zan bann zèsklav la révolté sikoté Sinlé kont zot bann mèt èsklavazis an tèt lo révolt navé Eli èk son bann dalon té désidé kapot sistèm èsklavazis po zot giny zot libèrté moun. Si 205 zan apré bana la sèy kas la sène po zot libèrté zordi nout péi lé touzour anmaré èk la sène kolonyalis fransé. 

Gayar loukaz azot.

Kozé Félix po Zournal Démaliz

In rapèl po zot konèt po pa oubliyé : Samdi 5 novanm 2016 souvnans révolt bann zèsklav 5 novanm 1811 sikoté Sinlé… Lir laswit par andsou…

Révolt Sinlé


Révolt Sinlé
Ravine Du Trou - Piton Sinlé

Lé lo 5 novanm 1811 ke Eli, travayèr dan métyé lo fèr, èsklav Célestin Hibon, Jules, èsklav Henri Hibon é Prudent, èsklav Benoît Hibon i artrouv azot sikoté ravine Trou Sinlé avèk zot navé zanviron 60 zèsklav é zot la désid organiz in soulèvman kont bann zèsklavazis Gro Blan sikoté Sinlé é kapar zot bann zarm é zot bann byin (manzé, larzan, lakol… é dot ankor) bann zafèr ke zot la fé èk zot kouraz.

Avèk bann kouto, bout dobwa, Kalou, tanbour é lansiv, armé èk kouraz é fors, zot la désann «konm in ravine dann mové tan» dann kartyé Sinlé po fini èk la ras bann komandèr é libèr azot systèm lèsklavazis.

Dopi Sinlé, zot té vé alé dan tout bann kartyé Larényon é po anminn lé zot zèsklav po konbat èk zot. Zot la atak dabor lo propriyété Jean Macé, zot la tyé ali é kas son kaz, épisa zot atak tou lé zot ozanlantour.

Lo rèvolt wa dir bonpé zour, 5 novanm 1811 zisko 11 novanm 1811.

Vandi par dot zèsklav ke té vé protèz zot bann mèt, lèsklav Figaro lé promyé la fé konèt lo rèvolt, apré té lo tour Paulin ke téla kan la tyé son mèt Jean Macé, rèvolt té roprimé dan lo san par bann mèt é akonpanyé bann zèsklav la dénonsé.
Bonpé zèsklav rebèl té tyé ou blésé, dot té arété.

11 févriyé 1812, tribinal té réini po sa dann Katédral SinDni po kondane bann rebèl Sinlé. Vèrdik zot té kondané a mor é zot té tyé in pé partou dann bann kartyé larényon. Dot té kondané an prizon po toultan ou déporté.

Dapré i di Elie té kondané an déportasyon

Figaro sat la vand bann maronèr zèsklav té rokoni par lo sistèm kolonyal avèk in ti moné ziskatan li désot la vi an 1860. Paulin la giny la libèrté é lo non Céma, an kapotaz lo non son mèt Maçé.

Ala an gro pé in pé listwar bann zistoryin la rakont révolt bann zèsklav sikoté Sinlé lo 5 novanm 1811 mé néna ankor bonpé mistèr é vérité po konèt si rèvolt-là. Mé lé in dat inportan po nou rèvolt bann zèsklav 5 novanm 1811 lé domaz bann zénérasyon zordi lapa giny roprann flanbo po kontinyé kas la sène la libèrté.

In lékri zarlor Larényon

Rédaksyon Zournal Démaliz – ‘’ In Not Manirwar Lavnir Larényon’’


Po konèt :

Si zot i ropran lartik po fé konèt oubli pa di ousa i sort i kont si zot.

jeudi 27 octobre 2016

Zourné Intèrnasyonal kréol 2016

Vandrédi 28 oktob 2016

Zourné Intèrnasyonal kréol

Zournal Démaliz i swèt in gayar fèt kréol 
bann kréolèr i sobat po nout lang kréol.


Rédaksyon Zournal Démaliz

samedi 1 octobre 2016

Po in Gabyé sosyal

Zidé Zournal Démaliz

Konm Larényon an mazorité i giny bann larzan sosyal po viv i fo mèt anplas bann gabyé sosyal, kont bank sosyal i done 5 € , 10 € , pa aryink 20 € i fo bann bourzwa i komand anou i arèt krwa tout rényoné lé bourzwa gard zot minm koméla bann gabyé ''La Poste'' i done pi 10 € é nadfwa na minm pi 20 € sé posa fo sat i diriz anou i mèt anplas bann Gabyé sosyal é bank anplas po bann domoun maléré lé obliz ariv-là pars nout sosyét lé divizé an dé néna in ti % i viv byin é in gran mazorité i viv dan la povreté.

Rédaksyon Zournal Démaliz - In Not Manirwar Lavnir Larényon 

In kontrol tèknik po bann vyé lozman

Propozisyon Zournal Démaliz

Akoz pa ! Po fini èk bann lozman abimé obliz bann domoun é zorgnism louèr bann lozman parèy po bann Loto, transpor lour fé fèr azot in kontrol tèknik zot lozman sat lé pli inportan po kondisyon vi domoun toulé 5 kan po romèt dan lé norm tank lapa bon intèrdi azot lwé osi tout bann zansyin lozman po lité kont gaspiyaz lénèrzi kouran é po ékonomiz larzan domoun obliz azot mèt in SofDolo Solèr. Akoz toultan lé bann lokatèr i dwa pèy tout é viv dan bann lozman malprop.

Rédaksyon Zournal Démaliz - In Not Manirwar Lavnir Larényon

dimanche 28 août 2016

Propagand kolonyalis fransé

Zoutiy ''Pôle Enploi'' ladministrasyon kolonyalis fransé i di somaz i désann dann koloni Larényon lé mantèr la radyé an pounndiak bann domoun san travay akoz i rod pa travay é anvoy nout bann zène an frans é in pé an formasyon san landomin krwa pa zot pèp kréol Larényon lé mantèr minm.
Rédaksyon Zournal Démaliz - ''In Not Manirwar Lavnir Larényon''

vendredi 26 août 2016

Fo fé in vot popilèr po stati départman lé anplas akoz ?

Péi Kolonizé
Konm té zamé domann pèp rényoné kèl stati politik zot té vé po nout péi alor i fo léta kolonyalis fransé i organiz vitman in vot popilèr po konèt kosa pèp rényoné i vé po lavnir Larényon minm si nou koné déza lo rézilta an rèspé po démokrasi péi lafrans na lobligasyon mèt anplas in vot popilèr pars po sat i koné pa an 1946 kan lafé rant Larényon in départman fransé pèp rènyoné té pa konsilté èk in vot po konèt kèl lavnir lo pèp rènyoné té vé alor lo stati départman lé anplas tank nora pwin in vot popilér lé ilégal lé in fonn kilot san valèr.
Rédaksyon Zournal Démaliz - ''In Not Manirwar Lavnir Larényon''

mercredi 24 août 2016

Dobout bann kréol mizèr

Larényon lé in péi an mazorité pov é asisté sosyalman séposa dann systèm politik noulé dodan zordi lo bann idiriz nout péi dann systèm départmantèr kolonyalis ousa i anminn inn politik sosyal po bann domoun atèr é zamé po zamé zot nora in bon voulwar tir bann rényoné atèr dan lamizèr pars sa lé zot gardmanzé po défann zot manda mandoné fodra domoun atèr i rouv lo zyé po arèt mèt bann gro zozo anlèr pars kont pi dosi bann bourzwa po tir azot dan lamizèr lé azot pran azot anmin é dobout po kapot lo systèm bourzwa lé anplas tank zot lapa konpri sa an gro pléré zot wa kontinyé kourb azot dovan bann gro zozo po bana kontinyé angrés zot zabo...

Rédaksyon Zournal Démaliz - ''In Not Manirwar Lavnir Larényon''

lundi 22 août 2016

Drapo kont nasyon pase inkal

Toubann drapo mi dobout po nout péi Larényon parbann départmantalis é sat idéfann systèm kolonyalis fransé napwin valèr andrwa po nout péi i anpès pa zot plane dosi mé arèt di sa drapo Larényon. Sat i rovandik azot indépandantis na lodrwa rovandik in drapo po Larényon alor sat idéfann systèm départmantalis kolonyalis fransé zot drapo lé in drapo rézyonalis fransé ala manirwar Zournal Démaliz po drapo Larényon po linstan sèl drapo lé koni lé sat mouvman indépandantis LPLP. Alor po tout sat i rovandik azot po lindépandans Larényon fo pase in kal toubann drapo rézyonalis folklorizé mi dobout parbann kont nasyon néna isi dan nout péi.

Rédaksyon Zournal Démaliz - ''In Not Manirwar Lavnir Larényon''

jeudi 18 août 2016

Po zot konèt : Zournal Démaliz lé solidèr èk tout bann mouvman i sobat kont kolonyalis

Zournal Démaliz lé fédobout ankosté èk Militan kréol Rényoné angazé politikman po kapounn systèm kolonyalis isi Larényon é andéor lapa anmaré èk okin mouvman politik. Dann son bann kozé léla po di la vérité po fane zidé nouvo dan in not manirwar lavnir nout péi andéor systèm départmantalis nou lé dodan zordi po lité kont tout kalité linzistis sosyal é bordaz domoun atèr po konsyantizé bann rényoné na pi ropèr dan manirviv koméla po zot prann anmin zot destin dan nout péi libéré kont tout kalité kolonyalis déor konm atèrla. Zournal Démaliz lapa zis po li tousèl lé osi fé konèt tout bann mouvman kont kolonyalis, kont départmantalis néna dan nout péi alor kan zot wa war bann zartik difizé dot mouvman kont kolonyalis alé pa krwar Zournal Démaliz lé dodan bann mouvman-là. Po Zournal Démaliz minm si tout bann kont kolonyalis lèspri maziné lapa parèy i fo solidariz anou po fé avans zidé po lité kont sat i diriz nout péi zordi dann systèm kolonyalis départmantalis. Alor si manir travay Zournal Démaliz i ral azot kan zot néna bann nouvèl kont kolonyalis kiswa zot ilé in mouvman ou militan tousèl ou domoun lakour anvoy zot kozman sra difizé Zournal Démaliz in zoutiy po zot osi.

Parkont kozman angrinn, rasis, i dénig domoun lapa difizé avan difizé Zournal Démaliz i kontrol lo bann zartik.

Po kontak Zournal Démaliz : Bwatmèl : zinfo.demaliz2015@gmail.com


Rédaksyon Zournal Démaliz - '' In not manirwar Lavnir Larényon ''

lundi 8 août 2016

Nouvo kontrol ''Pôle Emploi'' lamèt anplas lapo rann somèr fou

Domoun inskri ''Pôle Emploi'' lapo ni fou èk nouvo kontrol ''Pôle Emploi'' gouvèrnnman sosialis anti sosyal lamèt anplas sikoté in plat form pôle emploi laba Sindni ousa i rasanb tout bann konséyé té anbosé posa zot pwinnvizé radyé an kantité bann domoun inskri èk zot zoutiy ''Pôle Emploi'' po fé sann somaz po ke ''Hollande'' i rès anplas lané prosinn po zélèksyon prézidan si li krwa èk politik po lité kont somaz li wa rès anplas rèv pi domoun lé fatigé èk gouvèrnnman ''Hollande'' an 2017 zot nora bonpé biltin po di azot alé zwé kanèt astèr é tout bann politikèr i soutyin politik makot nout péi prépar zot valiz i rès pi bonpé tan po zot taz la gèl domoun minm sat wa roprann laplas nora pa gran soz osi po atann. Ek zot politik anti sosyal po lité kont somaz i fé astèr bonpé somèr lé oblizé alé war doktèr, sikiat dapré i di bana i di azot i giny pi èk bann kontrol ''Pôle Emploi'' lamèt anplas minm désèrtin bann konsèy i koné pi kosa fo fé. Kisa lé bann somèr lé kontrolé lé domoun na lontan i koné pi kosa i vé di in travay èk systèm lasistana léta fransé lamèt anplas na lontan dan nout péi é la tyé lo pèp rényoné pars la plipar domoun lé kontrolé lé san diplom, lé san formasyon lé dékalé nout sosyété koman dan in péi andémiké èk maladi somaz i trouv travay déza sat néna diplom formasyon i trouv pa travay isi Larényon dan lo dézèspwar lé oblizé kit zot péi po fé in travay sikoté lafrans na riyin awar èk kalifikasyon zot néna parlpi sat i atann in kontra san landomin lé politizé i done pa ninportki alor normalman kontra-là i dwa done bann somèr na lontan i travay pi po i di insèr azot dan lo mond travay é lé mantèr na pwin riyin lé fé lo bann sat i diriz anou i koz plis ke i fé. Zournal Démaliz lé solidèr èk bann domoun lé fatigé par ''Pôle Emploi'' minm si i koné po zot rasanb azot zot lé difisil akoz zot lé tousèl sakinn dan zot kwin san mwayin sra malizé po sobat kont nouvo systèm té mi anplas Zournal Démaliz i dénons nouvo kontrol ''Pôle Emploi'' lamèt anplas po kontrol bann somèr alor po sat i diriz anou travay in pé zot koko tèt po tir domoun na lontan i koné pi kosa i vé di in travay lé in not politik travay fo mèt anplas zot té éli posa. Po sort dann malizé travay Larényon lé dodan tank sra anmaré èk lafrans sra malizé po lité kont somaz pars la plipar travay lé bann domoun andéor i akapar tout po zot sé posa i fo pèp rényoné i rouv zot zyé po prann an min zot destin tank zot wa tèt kourbé koud fwèt kolonyalis wa kontinyé sabouk azot.
Rédaksyon Zournal Démaliz - ''In Not Manirwar Lavnir Larényon''