mercredi 16 décembre 2015

20 Désanm - Fèt Kaf

Po lir, ou rolir...

Dimans 20 désanm 2015 wa rann souvnans omaz zansèt po bann nwar afrikin é malgas ke té déporté si ti bout latèr dann milyé Loséan Indyin zordi i apèl Larényon ousa la fini par done ali son non pèp rényoné sa minm i fé zordi nout batarsité, in pèp banian, tout koulèr. Koméla po souvnans labolisyon lèsklavaz lo 20 désanm lo systèm Départmantalis lé anplas i vé done ali in koté folklorik i apèl sa (Festival Liberté Métisse, Fête de la liberté, Fête 20 décembre…) , po fé plis touristik la di fo pi i di Fèt Kaf non va fo pa ékout so bann départmantalis fo nou kontinyé apèl ali Fèt Kaf lé lo Kaf la giny koud sabouk èk bann zèsklavazis Gro Blan lé vré zordi nout nasyon lé mélanzé mé fo pa nou oubli bann zansèt nwar té zot la sibi lèsklavaz. Alor in gayar souvnans Fèt Kaf Pèp Rényoné. Oubli pa sa 1848 - 2015 néna 167 tan pèp nwar maronèr la kas la sène po di arèt èk lèsklavaz é lèsplwatasyon bann Gro Blan mé lo vré libèrté nou la pankor ginyé lé anou zordi roprann lo flanbo po libèr nout péi dan lamin kolonyalis fransé.

Rédaksyon Zournal Démaliz

Néna 167 tan : lafé labolisyon lèsklavaz

Po lir, ou rolir...
Lané 2015 i mark lo 167 eme anivèrsèr labolisyon lèsklavaz dan bann koloni fransé. Isi Larényon sra lo 20 désanm bann Kaf Rényoné é Rényoné mélanzé wa rann omaz zot zansèt la sobat é lité po zot libèrté kont lo systèm ésklavazis, pli gran krim kont limanité, in mové pasaz nout listwar ke tout bann rényoné i dwa pa oubliyé é prann konsyans po avans dan lo koté pozitiv é linité lo pèp rényoné…
Lo 20 désanm lé gayar fé kabar, mé lé inportan fé in rokèyman po lo martir bann zansèt nwar maron la sibi dan lo pèpléman Larényon, zot la pa domann i déport azot si in ti bout latèr dann milyé Loséan Indyin ousa zordi la fé Larényon tout koulèr…
Plis zamé nou dwa kontinyé alim flanbo bann maronèr la done anou po kontinyé lalit dan tout nout drwa po tras somin la libèrté…
Gayar ‘’Fèt Kaf’’ po 20 désanm Pèp Rényoné.

Rédaksyon Zournal Démaliz

lundi 7 décembre 2015

Kozman po démalol lo zyé

Bann kozman po fé prann konsyans, po maziné, po rouv lo zyé, po fé avans zidé lakoz, po dénonsé é tout sat i fé syé anou dan lo systèm kolonyal nout péi lé dodan zordi...

Lo pèp i domand travay
Léta fransé
I anvoy babylone

Rédaksyon Zournal Démaliz  

Kozé Largé Lindi 7 désanm 2015

Kozé Largé sé gobaz inndé kozé la kouyonyalis i sopas dan nout péi é in pé partou dan lo mond…

Po nouvèl rout litoral i sar fé dan lamèr rod pa kisa na rézon rant lo bann départmantalis sat lé mizèr po bann domoun na pwin pouwar anpès sa lé maléré di mé i sar défigir nout péi, nout natir po touzour in zourla kan malèr warivé zour nora bataz lang wa larg anpoundiak...

Rédaksyon Zournal Démaliz 

Zot lé koupab osi

Dopi in pé plis 4 tran ousa an Siri ousa bann téoris lapran lo zarm kont lo pouwar anplas gouvèrnnman Assad apré in kolèr lo pèp pasito bann zéta-zinien, linyon éropéinn, péi zarab konm katar, larabi saoudit, zordani, turki an malfondé la soutyin é finans bann zorganizasyon téoris la pran lo zarm kont lo pouwar anplas po kapot lo prézidan Assad po giny asoif zot min miz si lo pèp Siriy é son lékonomi sirtou po fane la mèrd konm zot la fé an Libi alor tout lébon po zot fane la térèr dopi la gèr la pété zot la fagot in group rebèl san ké ni tèt po di néna in lopozisyon kont lo pouwar anplas anfinnkont lé mantèr zot i soutyin, finans, antrinn done lo zarm bann group téoris po konbat gouvèrnnman Assad zot té krwa noré té fasil mé zot bann plan la fwaré gard zot minm zot la détrwi lo pèp siriyin apré la Libi ousa zot la fane la mor i fé koul lo san an kantité té rod fé parèy an Siri mé lo plan bann sionis lafwaré. Dézatan prézidan la Rusi Poutine la désid pran sa anmin po èd lo pèp siriyin avan i kapot tout astèr zot i wa zot minm si lo wèb bann médya i done vré zinfo i zwé pi kanèt fo pa kont si bann médya i défann lo sionis bana i fane fo nouvèl po di la Rusi i bonbard bann domoun mé kan zot kan i tyé bann domoun i tak la gèl isi minm bann médya kolonyal isi Larényon i done pa bann vré nouvèl sé po sa bann médya makot fo bord azot lé oblizé pran ankont bann kondisyon la Rusi la inpoz azot astèr tout lo bann sionis i komans travay avèk la Rusi po fini èk bann téoris an siri zot té oblizé é forsé pars i komans atak lérop sirtou lafrans ousa néna bann zatanta astèr prézidan Assad lavé prévi azot atann azot giny in rotour si zot bann téritwar. Alor fo dénonsé so bann péi sionis konm zéta-zinien, liniyon éropéinn, péi zarab konm katar, laradi saoudit, zordani, turki i soutyin bann téoris an Siri i fodré anvoy azot dovan lo CPI (cour pénal international) po krim kont lo pèp siriyin zot zoutiy makot zot la mèt anplas i ansèrv aryink po bann péi la pa dalon èk zot.
Si bann péi sionis té vé kapot Assad sé po ke Israël la pi ménasé par bann péi zarab lé kont zot é osi instal inn i partaz zot bann zidé é sirtou vol pétrol lo pèp siriyin.
Po zot swiv bann zinfo si la syrie louk lo sit spunik : http://fr.sputniknews.com/

Rédaksyon Zournal Démaliz  

vendredi 4 décembre 2015

La drog lapo tyé nout pèp

Kansala bann zotorité i diriz anou i bouz in kou podvré zot ki po fini èk fanaz la drog dan nout péi ousa tout kalité la drog lapo tyé nout pèp lapo rann fou, rann mové bann domoun i konsome sa i anminn la violans partou i fo in zistis san pityé po sobat kont zoumine la drog i anpoizone nout pèp mé dan systèm politik noulé dodan zordi lé tro tann po mèt lord kont bann trafikèr drog fo pi fé prévansyon fo mèt dir é san pityé kont bann trafikèr ousa lapo tyé nout péi èk so bann salopri tout katégori nout popilasyon lé gobé èk sa.
Po konèt : bann drog é dot dérivé lapo fé bonpé déga dan nout sosyété néna lartane, ritvotril, ecstasy, é dot zamal, kokaïne é dot...

Rédaksyon Zournal Démaliz

Lo pèp i viv dan lapèr

Na pwin démokrasi dan nout péi tout lo bann i diriz anou i fane lapèr dan nout sosyété é i diviz bann famiy rényoné gard zot minm sakfwa na in grèv, in lamayaz èk bann kolèktivité domoun lapèr dénons azot pangar i pèrd zot travay ou ti kontra san landomin la ginyé. Alor po fini èk tousala po ke in vré démokrasi lé mi anplas fo lo pèp i lèv po kapot bann diktaktèr lapo komand é diviz lo rényoné ant zot.

Rédaksyon Zournal Démaliz

Arèt dénig lo mo lindépandans

Bann domoun lé kont lindépandans Larényon i di si Larényon i giny lindépandans wa krèv lafin. Bin akoz dopi 1946 Larényon lé départman fransé na ankor 52% domoun isi Larényon i viv dan lamizèr sosyal bin tank Larényon i giny arpa désid parliminm po pran anmin son dévlopman pèp rényoné atèr bordé sra touzour dan la mandisité lasistana kolonyalis fransé po sa minm bann départmantalis é rényoné vandèrki i fane lapèr i dénig lo mo lindépandans. In pèp i pran son destin anmin si i travay èk bann dirizan onèt i krèv pa fin.

Rédaksyon Zournal Démaliz

jeudi 3 décembre 2015

Kozman po bann rényoné lé dan lamizèr

Lé vré zot i krwa ankor bann politikèr lé anplas zot i mèt zot lèspwar an bana é apré zot i krwa zot sra pi dan lamizèr gard zot minm na pwin riyin i sanz lo bann politikèr i taz zot gèl èk larzan, lalkol, marsandiz, kontra in mwa, kontra san landomin léta i done zis 1 nan po giny lawa apré kansa la fini zot tras i trouv pi alor rouv in kou zot zyé arèt fé bèz zot gèl ék bann magouyèr sat i kont po zot in plasbordaz po byin manzé byin bwar. Azot minm si té vé tir azot dan lamizèr na lontan noré fé vot pi vyin rozoinn bann domoun i vot pi konmsa zot zélèksyon sra san valèr konm in marsandiz gaté...

Rédaksyon Zournal Démaliz

Somaz i kontini mèt dir

Po mwa oktob 2015 somaz i kontinyé otmanté dann koloni Larényon i fé antou néna 180 000 (pé tèt minm plis) moun na pwin lo drwa giny in travay Zournal Démaliz i di tank larényon wa kontinyé rès dann systèm départman landèkmikman somaz wa kontinyé mèt dir po giny dévlop travay dan nout péi lapi lèr po zwé kanèt i fo bann rényoné i arèt kont si sat i diriz anou fo zot i pran anmin zot destin po domand in sanzman stati politik po nout péi po mèt anplas in not gouvèrnans konmsa wa mèt anplas in nouvo modèl dévlopamn po fénésans bann vré travay po lo pèp rényoné tank lo zyé sra malolé nout péi wa kontinyé gout somaz, gout lamizèr sosyal, ousinonsa i di azot kit zot péi po lès laplas po bann nouvo migran i débark isi po akapar tout po zot, zot i pé awar tout kalité diplom, formasyon ousa bann komandèr i propoz tank wa rès dan in péi kolonizé nora zamé travay sra fé po zot isi. Alor létan lo pèp i rèvèy son konsyans po dobout nout péi po tir ali dan lamin bann départmantalis in systèm koronpi, magouyèr, volèr, touzour lé minm tèt i komand anou, lé san ké ni ni tèt astèr pi bézwin lapèr bord bann zwazo mové tan lapo tinn nout péi.
Rédaksyon Zournal Démaliz

mardi 1 décembre 2015

Asé vol lo pèp rényoné

Toulé mwa lo gouvèrnèr préfé koloni Larényon i kalkil bann pri lo gaz, i tir i mèt, i tir i mèt, arèt in kou swa i bès, swa i otmant, arèt roul bann konsomatèr rényoné an zoulboulmouk. Lo bann désidèr é bann zanprofitèr na la sans lo pèp rényoné i dor.

Ala lo nouvo tarif po mwad désanm 18,33 € boutèy 12 kg i otmant (+ 1,11 €) an novanm té kout 17,22 € an atandan in nouvo lotmantasyon po mwad zanvyé ou i désann.

Ala in zartik Zournal Démaliz té fine difizé inn solisyon anparmi dot po lit kont lavi sèr po lo gaz po zot rolir...


Akoz konm lopri boutèy gaz 12 kg i kout sèr é konm sat na pwin tro mwayin po asté boutèy 12 kg é lé lour osi po porté sré tan mèt anplas bann boutèy 6 kg po soulaz port moné domoun atèr é pi nora pi bézwin fé mandiansité sakfwa po di fo fé in tarif sosyal fo arèt asisté domoun, an moityé pri sra pli fasil po sat néna malizé po asté sat i kout 18, 33 € .

Zidé Zournal Démaliz i lans po èd domoun atèr.

Rédaksyon Zournal Démaliz