Alon Mèt ansanm po libèr nout péi

mercredi 16 décembre 2015

20 Désanm - Fèt Kaf

Po lir, ou rolir...

Dimans 20 désanm 2015 wa rann souvnans omaz zansèt po bann nwar afrikin é malgas ke té déporté si ti bout latèr dann milyé Loséan Indyin zordi i apèl Larényon ousa la fini par done ali son non pèp rényoné sa minm i fé zordi nout batarsité, in pèp banian, tout koulèr. Koméla po souvnans labolisyon lèsklavaz lo 20 désanm lo systèm Départmantalis lé anplas i vé done ali in koté folklorik i apèl sa (Festival Liberté Métisse, Fête de la liberté, Fête 20 décembre…) , po fé plis touristik la di fo pi i di Fèt Kaf non va fo pa ékout so bann départmantalis fo nou kontinyé apèl ali Fèt Kaf lé lo Kaf la giny koud sabouk èk bann zèsklavazis Gro Blan lé vré zordi nout nasyon lé mélanzé mé fo pa nou oubli bann zansèt nwar té zot la sibi lèsklavaz. Alor in gayar souvnans Fèt Kaf Pèp Rényoné. Oubli pa sa 1848 - 2015 néna 167 tan pèp nwar maronèr la kas la sène po di arèt èk lèsklavaz é lèsplwatasyon bann Gro Blan mé lo vré libèrté nou la pankor ginyé lé anou zordi roprann lo flanbo po libèr nout péi dan lamin kolonyalis fransé.

Rédaksyon Zournal Démaliz

Néna 167 tan : lafé labolisyon lèsklavaz

Po lir, ou rolir...
Lané 2015 i mark lo 167 eme anivèrsèr labolisyon lèsklavaz dan bann koloni fransé. Isi Larényon sra lo 20 désanm bann Kaf Rényoné é Rényoné mélanzé wa rann omaz zot zansèt la sobat é lité po zot libèrté kont lo systèm ésklavazis, pli gran krim kont limanité, in mové pasaz nout listwar ke tout bann rényoné i dwa pa oubliyé é prann konsyans po avans dan lo koté pozitiv é linité lo pèp rényoné…
Lo 20 désanm lé gayar fé kabar, mé lé inportan fé in rokèyman po lo martir bann zansèt nwar maron la sibi dan lo pèpléman Larényon, zot la pa domann i déport azot si in ti bout latèr dann milyé Loséan Indyin ousa zordi la fé Larényon tout koulèr…
Plis zamé nou dwa kontinyé alim flanbo bann maronèr la done anou po kontinyé lalit dan tout nout drwa po tras somin la libèrté…
Gayar ‘’Fèt Kaf’’ po 20 désanm Pèp Rényoné.

Rédaksyon Zournal Démaliz

lundi 7 décembre 2015

Kozman po démalol lo zyé

Bann kozman po fé prann konsyans, po maziné, po rouv lo zyé, po fé avans zidé lakoz, po dénonsé é tout sat i fé syé anou dan lo systèm kolonyal nout péi lé dodan zordi...

Lo pèp i domand travay
Léta fransé
I anvoy babylone

Rédaksyon Zournal Démaliz  

Kozé Largé Lindi 7 désanm 2015

Kozé Largé sé gobaz inndé kozé la kouyonyalis i sopas dan nout péi é in pé partou dan lo mond…

Po nouvèl rout litoral i sar fé dan lamèr rod pa kisa na rézon rant lo bann départmantalis sat lé mizèr po bann domoun na pwin pouwar anpès sa lé maléré di mé i sar défigir nout péi, nout natir po touzour in zourla kan malèr warivé zour nora bataz lang wa larg anpoundiak...

Rédaksyon Zournal Démaliz 

Zot lé koupab osi

Dopi in pé plis 4 tran ousa an Siri ousa bann téoris lapran lo zarm kont lo pouwar anplas gouvèrnnman Assad apré in kolèr lo pèp pasito bann zéta-zinien, linyon éropéinn, péi zarab konm katar, larabi saoudit, zordani, turki an malfondé la soutyin é finans bann zorganizasyon téoris la pran lo zarm kont lo pouwar anplas po kapot lo prézidan Assad po giny asoif zot min miz si lo pèp Siriy é son lékonomi sirtou po fane la mèrd konm zot la fé an Libi alor tout lébon po zot fane la térèr dopi la gèr la pété zot la fagot in group rebèl san ké ni tèt po di néna in lopozisyon kont lo pouwar anplas anfinnkont lé mantèr zot i soutyin, finans, antrinn done lo zarm bann group téoris po konbat gouvèrnnman Assad zot té krwa noré té fasil mé zot bann plan la fwaré gard zot minm zot la détrwi lo pèp siriyin apré la Libi ousa zot la fane la mor i fé koul lo san an kantité té rod fé parèy an Siri mé lo plan bann sionis lafwaré. Dézatan prézidan la Rusi Poutine la désid pran sa anmin po èd lo pèp siriyin avan i kapot tout astèr zot i wa zot minm si lo wèb bann médya i done vré zinfo i zwé pi kanèt fo pa kont si bann médya i défann lo sionis bana i fane fo nouvèl po di la Rusi i bonbard bann domoun mé kan zot kan i tyé bann domoun i tak la gèl isi minm bann médya kolonyal isi Larényon i done pa bann vré nouvèl sé po sa bann médya makot fo bord azot lé oblizé pran ankont bann kondisyon la Rusi la inpoz azot astèr tout lo bann sionis i komans travay avèk la Rusi po fini èk bann téoris an siri zot té oblizé é forsé pars i komans atak lérop sirtou lafrans ousa néna bann zatanta astèr prézidan Assad lavé prévi azot atann azot giny in rotour si zot bann téritwar. Alor fo dénonsé so bann péi sionis konm zéta-zinien, liniyon éropéinn, péi zarab konm katar, laradi saoudit, zordani, turki i soutyin bann téoris an Siri i fodré anvoy azot dovan lo CPI (cour pénal international) po krim kont lo pèp siriyin zot zoutiy makot zot la mèt anplas i ansèrv aryink po bann péi la pa dalon èk zot.
Si bann péi sionis té vé kapot Assad sé po ke Israël la pi ménasé par bann péi zarab lé kont zot é osi instal inn i partaz zot bann zidé é sirtou vol pétrol lo pèp siriyin.
Po zot swiv bann zinfo si la syrie louk lo sit spunik : http://fr.sputniknews.com/

Rédaksyon Zournal Démaliz  

vendredi 4 décembre 2015

La drog lapo tyé nout pèp

Kansala bann zotorité i diriz anou i bouz in kou podvré zot ki po fini èk fanaz la drog dan nout péi ousa tout kalité la drog lapo tyé nout pèp lapo rann fou, rann mové bann domoun i konsome sa i anminn la violans partou i fo in zistis san pityé po sobat kont zoumine la drog i anpoizone nout pèp mé dan systèm politik noulé dodan zordi lé tro tann po mèt lord kont bann trafikèr drog fo pi fé prévansyon fo mèt dir é san pityé kont bann trafikèr ousa lapo tyé nout péi èk so bann salopri tout katégori nout popilasyon lé gobé èk sa.
Po konèt : bann drog é dot dérivé lapo fé bonpé déga dan nout sosyété néna lartane, ritvotril, ecstasy, é dot zamal, kokaïne é dot...

Rédaksyon Zournal Démaliz

Lo pèp i viv dan lapèr

Na pwin démokrasi dan nout péi tout lo bann i diriz anou i fane lapèr dan nout sosyété é i diviz bann famiy rényoné gard zot minm sakfwa na in grèv, in lamayaz èk bann kolèktivité domoun lapèr dénons azot pangar i pèrd zot travay ou ti kontra san landomin la ginyé. Alor po fini èk tousala po ke in vré démokrasi lé mi anplas fo lo pèp i lèv po kapot bann diktaktèr lapo komand é diviz lo rényoné ant zot.

Rédaksyon Zournal Démaliz

Arèt dénig lo mo lindépandans

Bann domoun lé kont lindépandans Larényon i di si Larényon i giny lindépandans wa krèv lafin. Bin akoz dopi 1946 Larényon lé départman fransé na ankor 52% domoun isi Larényon i viv dan lamizèr sosyal bin tank Larényon i giny arpa désid parliminm po pran anmin son dévlopman pèp rényoné atèr bordé sra touzour dan la mandisité lasistana kolonyalis fransé po sa minm bann départmantalis é rényoné vandèrki i fane lapèr i dénig lo mo lindépandans. In pèp i pran son destin anmin si i travay èk bann dirizan onèt i krèv pa fin.

Rédaksyon Zournal Démaliz

jeudi 3 décembre 2015

Kozman po bann rényoné lé dan lamizèr

Lé vré zot i krwa ankor bann politikèr lé anplas zot i mèt zot lèspwar an bana é apré zot i krwa zot sra pi dan lamizèr gard zot minm na pwin riyin i sanz lo bann politikèr i taz zot gèl èk larzan, lalkol, marsandiz, kontra in mwa, kontra san landomin léta i done zis 1 nan po giny lawa apré kansa la fini zot tras i trouv pi alor rouv in kou zot zyé arèt fé bèz zot gèl ék bann magouyèr sat i kont po zot in plasbordaz po byin manzé byin bwar. Azot minm si té vé tir azot dan lamizèr na lontan noré fé vot pi vyin rozoinn bann domoun i vot pi konmsa zot zélèksyon sra san valèr konm in marsandiz gaté...

Rédaksyon Zournal Démaliz

Somaz i kontini mèt dir

Po mwa oktob 2015 somaz i kontinyé otmanté dann koloni Larényon i fé antou néna 180 000 (pé tèt minm plis) moun na pwin lo drwa giny in travay Zournal Démaliz i di tank larényon wa kontinyé rès dann systèm départman landèkmikman somaz wa kontinyé mèt dir po giny dévlop travay dan nout péi lapi lèr po zwé kanèt i fo bann rényoné i arèt kont si sat i diriz anou fo zot i pran anmin zot destin po domand in sanzman stati politik po nout péi po mèt anplas in not gouvèrnans konmsa wa mèt anplas in nouvo modèl dévlopamn po fénésans bann vré travay po lo pèp rényoné tank lo zyé sra malolé nout péi wa kontinyé gout somaz, gout lamizèr sosyal, ousinonsa i di azot kit zot péi po lès laplas po bann nouvo migran i débark isi po akapar tout po zot, zot i pé awar tout kalité diplom, formasyon ousa bann komandèr i propoz tank wa rès dan in péi kolonizé nora zamé travay sra fé po zot isi. Alor létan lo pèp i rèvèy son konsyans po dobout nout péi po tir ali dan lamin bann départmantalis in systèm koronpi, magouyèr, volèr, touzour lé minm tèt i komand anou, lé san ké ni ni tèt astèr pi bézwin lapèr bord bann zwazo mové tan lapo tinn nout péi.
Rédaksyon Zournal Démaliz

mardi 1 décembre 2015

Asé vol lo pèp rényoné

Toulé mwa lo gouvèrnèr préfé koloni Larényon i kalkil bann pri lo gaz, i tir i mèt, i tir i mèt, arèt in kou swa i bès, swa i otmant, arèt roul bann konsomatèr rényoné an zoulboulmouk. Lo bann désidèr é bann zanprofitèr na la sans lo pèp rényoné i dor.

Ala lo nouvo tarif po mwad désanm 18,33 € boutèy 12 kg i otmant (+ 1,11 €) an novanm té kout 17,22 € an atandan in nouvo lotmantasyon po mwad zanvyé ou i désann.

Ala in zartik Zournal Démaliz té fine difizé inn solisyon anparmi dot po lit kont lavi sèr po lo gaz po zot rolir...


Akoz konm lopri boutèy gaz 12 kg i kout sèr é konm sat na pwin tro mwayin po asté boutèy 12 kg é lé lour osi po porté sré tan mèt anplas bann boutèy 6 kg po soulaz port moné domoun atèr é pi nora pi bézwin fé mandiansité sakfwa po di fo fé in tarif sosyal fo arèt asisté domoun, an moityé pri sra pli fasil po sat néna malizé po asté sat i kout 18, 33 € .

Zidé Zournal Démaliz i lans po èd domoun atèr.

Rédaksyon Zournal Démaliz

jeudi 26 novembre 2015

Lo malizé nout péi i kontini

Ala ousa systèm départmantalis i kontinyé anminn nout péi dan in fayit san rotour alor tout sat i défann lo stati départman san ké ni tèt lé rèsponsab lo malizé nout péi lé dodan zordi gard zot minm é pankor fini tank lo pèp wa kontinyé fé lo mor :
180 000 somèr é 60 % bann zène na pwin travay; + 343 000 domoun lé dan la povreté; +  55 000 i dépan RSA: + 16 000 lozman lé abimé; + 116 000 domoun i giny pa lir é ékrir tout bann malizé nout péi lé dodan i favoriz bann maladi po nout santé (diabèt, obésité, lalkol, déprésyon...) ousa néna in mortalité vitfé. Po sort dann malizé nout lé dodan èk systèm départmantèr fo propoz in not gouvèrnans po larényon dan in bout wa nir kont dosi Zournal Démaliz po done son pwindvi po lavnir larényon i fo in not stati politik po nout péi Zounal Démaliz nora lokazyon koz dosi-là

Rédaksyon Zournal Démaliz 

samedi 26 septembre 2015

Kozé Largé :

Bann départmantalis la tyé lo trin dann zané 1976 po mèt anplas aryink dévlopman loto astèr lé kapouné po roulé èk lanboutéyaz partou ala po zélèksyon kolonyal rézyonal 2015 tout lo bann défansèr lo systèm départmantalis i vé armèt lo trin anplas ousa i sa fé pas sa zot i vwa zot minm na pi tro plas somin loby tou loto la fine akapar tout ???

Rédaksyon Zournal Démaliz – ''Wèb Zournal Larényon''

Po konèt :

Si zot i ropran lartik po fé konèt oubli pa di ousa i sort i kont si zot.

Rédaksyon Zournal Démaliz – ''Wèb Zournal Larényon'' http://zournal-demaliz.blogspot.com/

Kozé Largé :

Po nouvèl rout litoral i sar fé dan lamèr rod pa kisa na rézon rant lo bann départmantalis sat lé mizèr po bann domoun na pwin pouwar anpès sa lé maléré di mé i sar défigir nout péi, nout natir po touzour in zour kan malèr warivé zourla nora bataz lang wa larg anpoundiak...

Rédaksyon Zournal Démaliz – ''Wèb Zournal Larényon''

Po konèt :

Si zot i ropran lartik po fé konèt oubli pa di ousa i sort i kont si zot.
Rédaksyon Zournal Démaliz – ''Wèb Zournal Larényon'' http://zournal-demaliz.blogspot.com/

Po zot konèt :

Akoz komantèr lapa aktivé si lo Blog Zournal Démaliz pars daborinn na pwin lotan po réponn zot bann kozman é apréla ninport kisa wanir larg zot manzé gaté po rabès nout péi Larényon. Si Paz fasbouk Zournal Démaliz kan zot i lès in kozé sra pa toultan wa réponn na dot travay po Zournal Démaliz fé mé krwa pa i suiv pa zot bann kozé lé gayar zot i mèt ansanm. Mi èspèr zot i konpran po tout sat i yèm Zournal Démaliz.

Rédaksyon Zournal Démaliz – ''Wèb Zournal Larényon''

samedi 12 septembre 2015

Po tyinbo ansanm

Zournal Démaliz lé dosi Facebook osi alor pèz si (j'aime) po tyinbo ansanm.


Rédaksyon Zournal Démaliz – ''Web Zournal Larényon''

Kominiké : Po zot konèt

Kan zot i kopyé in zartik dosi lo Blog é Paz Facebook Zournal Démaliz po difizé dot zandrwa si lo wèb ou si zot paz é sit intèrnèt lé sou zot rèsponsabilité. Lorizinal lé touzour si Zournal Démaliz é lé intèrdi sanz lo bann tèks ékriMi èspèr zot i konpran manyèr travay Zournal Démaliz.
Ankor in fwa mèrsi po tout sat i tyinbo avèk.

Rédaksyon Zournal Démaliz – ''Wèb Zournal Larényon''

Po Tyinbo ansanm :

Blog Zournal Démaliz : http://zournal-demaliz.blogspot.com/

samedi 5 septembre 2015

Zot i pé fane partou

Fanaz bann zartik otorizé é minm ankourazé.
Davans mèrsi fé konèt ousa i sort.
Andsou lartik mèt konmsa :
(Zinfo i sort si Zournal Démaliz) ou (Sours : Zournal Démaliz)
Awi zot i pé mèt lo Lien osi si zot i vé : Zournal Démaliz : http://zournal-demaliz.blogspot.com/

Rédaksyon Zournal Démaliz – ''Wèb Zournal Larényon''

Po zot konèt :

Fé konèt bann zartik Zournal Démaliz lapa intèrdi kontrèr i fo fané mé parkont oubli pa di ousa i sort. Mi kont si zot .

Rédaksyon Zournal Démaliz – ''Wèb Zournal Larényon''

Po konèt :

Bana kan zot i fé konèt bann zartik si ''Paz Facebook Zournal Démaliz'' é ''Blog Zournal Démaliz'' i fé plézir zot i fé konèt mé oubli pa di ousa i sort lo zartik. Mi kont si zot .

Rédaksyon Zournal Démaliz – ''Wèb Zournal Larényon''

mercredi 12 août 2015

Oté pa bézwin nou lapèr koz kréol

O Kréol koméla kann bann zournalis i koz èk zot oubli pa sa pa bézwin lapèr la ont koz kréol sa nout lang kan i may po koz fransé koz kréol apré i moukat i di rényoné i giny pa koz fransé alor larg nout kozé kréol apré sat i konpran pa alé aprann nout lang lé konm tout lang. Si dopi lontan lavé lès aprann kréol dann lékol rényoné noré métriz myé lo fransé na lontan bann domoun i travay dosi là i di fo komans par aprann son lang matèrnèl po konèt lé zot lang po giny myé kozé. Alor kréol pa bézwin lapèr la ont koz nout lang kréol partou dan nout péi sat i konpran pa nou lé azot kan i vyin Larényon alé aprann ou rod inn po tradui po zot fo nou arèt lès bann kolonyalis domine nout manyèrviv sirtou libèr nout kozé kréol mon pèp sa lé Tanou !

Rédaksyon Zournal Démaliz – ''Wèb Zournal Larényon''

Po konèt :

Si zot i ropran lartik po fé konèt oubli pa di ousa i sort i kont si zot.

Rédaksyon Zournal Démaliz – ''Wèb Zournal Larényon'' http://zournal-demaliz.blogspot.com/

Lèr larivé po organiz anou

Kan Zournal Démaliz i di fo Larényon i pran son destin anmin lé in kozé po di bann rényoné komans organiz azot pars inn sékat i done anou in manzé gaté é i mèt nout destin dan la min bann bézèr paké zot minm i wa èk lakriz mondyal é an loksidan an frans si nou komans pa organiz anou konmkifo po sa inn sékat matin sra lafrans wa larg Larényon é si anou bann rényoné lapa organizé sat sra pli for wa mèt lamin si lindépandans Larényon é wa fini par in gèr rantronou é rolizyon mi fé pa pèr azot lo modèl i di larényon in pèp toléran wa fini an dolo boudin i sifi gard lo malizé nout péi lé dodan pa bézwin bonpé po i pèt anflèr é gard zot minm lo kominalis i komans dévlopé vitman ke nou krwa. Alor i fo po tousat i krwa lindépandans i fo rasanb anou po pran bann rèsponsabilité dan lo systèm lé anplas po done konfyans lo pèp rényoné ke si nou travay ansanm byin konmkifo san zwé volèr noulé kap pran nout péi anmin sakinn dan son kwin nou sra fouti.

Rédaksyon Zournal Démaliz – ''Web Zournal Larényon''

Po konèt :

Si zot i ropran lartik po fé konèt oubli pa di ousa i sort i kont si zot.

Rédaksyon Zournal Démaliz – ''Wèb Zournal Larényon'' http://zournal-demaliz.blogspot.com/

Anon dobout po kontinyé laswit révolt bann Nwar Maron

Apré bann Nwar Maron viktim lèsklavaz la dobout po kas lo systèm ésklavazis dann zané 1800 amonté lavé in rèv in lèspwar la libèrté léritaz-là bann rényoné désandan bann Nwar Maron lapa kontinyé lalit po libérasyon Larényon po tir dan lamin kolonyalis fransé. Alor zordi na pi po kalkilé fo an tank pèp nou dobout po fé in révolisyon politik, sosyal, kiltirèl, ékonomik po dévlop nout péi tir tousala dan lamin bann kolonyalis gro blan, gro zozo, zanprofitèr. Pèp rényoné fo nou organiz anou an rézistans po prann destin nout péi dan nout min lé lo milyé popilèr i dwa diriz Larényon po kontinyé lo konba bann Nwar Maron la rouv baro la libèrté lé anou astèr roprann lo flanbo alor bann domoun atèr i dwa rant an maronèr po libèr nout péi.

Rédaksyon Zournal Démaliz – ''Wèb Zournal Larényon''

Po konèt :

Si zot i ropran lartik po fé konèt oubli pa di ousa i sort i kont si zot.

Rédaksyon Zournal Démaliz – ''Wèb Zournal Larényon'' http://zournal-demaliz.blogspot.com/

Arèt èk sa

(préférence régionale, priorité ou régionalisation des emplois, préférence réunionnaise, done travail kréol) ala bann kozé bann départmantalis i koz akoz zot systèm départmantalis la bord azot forstan fé lo makro astèr na pi riyin po zot lé bordé. Alor i fo po bann rényoné i sobat kont tout kalité kolonyalis fransé isi Larényon i tonb pa dan zot pièz lès azot dan zot manzé gaté antrozot sa lé zot konba fransé é fo rényoné. Zot i pé pa di zot lé fransé kan i aranz azot é domann bann lwa èspré po koloni Larényon kan zot laswazi défann systèm kolonyal départmantalis fo rèspèk bann règloman-lwa fransé lé mi anplas. Alor tonb pa dan zot propagand départmantalis i fo sa, i fo si, po Larényon. Sèl solisyon po nou désid ponouminm sé pran nout péi dan nout min po arèt giny koud fwèt kolonyal fransé sé lo konba bann patriyot rényoné i dwa konsantrali dosi lès bann kolonizé départmantalis démèrd azot èk zot systèm pouri.

Rédaksyon Zournal Démaliz – ''Wèb Zournal Larényon''


Po konèt :

Si zot i ropran lartik po fé konèt oubli pa di ousa i sort i kont si zot.

Rédaksyon Zournal Démaliz – ''Wèb Zournal Larényon'' http://zournal-demaliz.blogspot.com/

Fé viv nout lang partou dan nout péi

Sobat po nout lang kréol lapa aryink zwé lamizik, fé fonnkèr, fé radyo i difiz lamizik kréol lé in langazman po ke nout lang lé partou lé kozé lé ansèrvi toulézour. Po mwin in vré défansèr lang kréol i dwa sobat toulézour po ke nout lang kréol i pran tout son plas dan nout sosyété si po ansèrvi lo kréol po fé zoli po giny rokonésans mi trouv lé ipokrit é malfondé sat i ansèrv sa po giny larzan.

Rédaksyon Zournal Démaliz – ''Wèb Zournal Larényon''

Po konèt :

Si zot i ropran lartik po fé konèt oubli pa di ousa i sort i kont si zot.

Rédaksyon Zournal Démaliz – ''Wèb Zournal Larényon'' http://zournal-demaliz.blogspot.com/

CODE 974 =

Lasistana
Dominsayon
RSA
Réprésyon
Lasimilasyon
Zistis makro
Somaz andémik
Kolonizasyon
La drog
Déportasyon nout zénès
Lalkol an poundiak
Zabizèr
Sex an makotaz
Rényoné vandèrki
Mandisité
Larzan Gaspiyé
Lavi sèr
Polisyon
Lo vis larzan
Pansé inik
Koripsyon
Bordaz nout lidantité partou
Lanprofitaz
Bordaz nout lang kréol partou
Lanalfabétik 
Bordaz rényoné dan son péi
Konsomasyon sovaz...

Alor dan Larényon lib sé fini èk tousala rès èk lo kod 974 sé kontinyé é domann souplé é lès bana tyé nout péi

Rédaksyon Zournal Démaliz – ''Wèb Zournal Larényon''


Po konèt :

Si zot i ropran lartik po fé konèt oubli pa di ousa i sort i kont si zot.

Rédaksyon Zournal Démaliz – ''Wèb Zournal Larényon'' http://zournal-demaliz.blogspot.com/

I fo nou ariv fé linité

Po bann patriyot rényoné kiswa (bann mouvman zindépandantis, nasyonalis) ariv kapot systèm kolonyalis départmantalis  tank nou ariv arpa mèt nout divizyon, nou lorgèy parkoté, lanbisyon pèrsonèl, lamaraz familyal... Nou sra touzour sakinn dann son kwin é na kontinyé lès bann kolonyalis départmantalis tyé nout péi apré koman organiz é mwayin lé dan so lantant-là i poura koz koman sakinn i wa nout libérasyon nasyonal. Mon bann zot i trouv normal ke si térin noulé absan poinn sindika, poinn rézo asosyativ, poin radyo-télé-zournal é dan dot zafèr tank nou sra absan sra malizé po nou fé konprann bann rényoné létan pran azot anmin fé lalit kozé si rézo sosyo lé byin mé i sifi pa po libèr nout péi é sakinn dan son kwin sra malizé po libèr nout péi.

Rédaksyon Zournal Démaliz – ''Web Zournal Larényon''

Po konèt :

Si zot i ropran lartik po fé konèt oubli pa di ousa i sort i kont si zot.

Rédaksyon Zournal Démaliz – ''Wèb Zournal Larényon'' http://zournal-demaliz.blogspot.com/

Arèt souplinn azot

Bann rényoné i défann systèm départmantalis dann koloni Larényon é laswazi modèl fransé kan néna po ginyé i bouz pa mé kan léta fransé i aplik son bann lwa pa kontan lé normal dan lo systèm nout péi lé dodan ninport kisa na lo drwa nir travay isi akoz bann rényoné i sava laba é si lo rényoné i vé alé andéor lès azot. Ala in kozé po sat lapo batay po mèt anplas (préférence régionale, priorité travail pour le réunionnais, done travay kréol...) po fini èk sa sèl solisyon sé prann zot péi anmin po arèt larg zot gro pléré kolonizé èk zot moman kolonyalis fransé mé pran zot péi anmin po linstan lé dir po zot pars nora pi fasilté, gro larzan é la bèlvi bourzwazi lokal alé po ansèv fé pèr azot san lafrans zot lé mor. Alor zot batay po sat zot i domand lé in fo déba oubli pa Larényon lé in départman fransé kan zot i défann stati-là koman zot i pé anpès dot domoun lé zot départman fransé nir travay Larényon. Ankor in fwa po démalol zot zyé po fini èk tousala é diriz nout bato fo pran anmin zot destin tank zot lapa konpri sa bin kontinyé larg zot gro pléré kolonizé zot i krwar gouvèrnnman wa ékout azot rèv pa bann kolonizé rényoné.

Rédaksyon Zournal Démaliz – ''Web Zournal Larényon''

Po konèt :

Si zot i ropran lartik po fé konèt oubli pa di ousa i sort i kont si zot.

Rédaksyon Zournal Démaliz – ''Wèb Zournal Larényon'' http://zournal-demaliz.blogspot.com/

Fé tansyon bann fo militantis

Po défann avansé bann patriyot rényoné dann bann zasosyasyon kiltirèl té lit kont lo systèm kolonyalis navé bonpé bann zèspyon fo militan rényoné po diviz anou sé posa zordi nou lé divizé parèy dan bann mouvman politik anti-kolonyalis ziska zordi bana lé konm pinèz po anpès bann mouvman politik ou asosyasyon kiltir patriyot avansé. Lapa sèlman léta fransé la larg bann zèspyon néna osi bann organizasyon politikèr départmantalis rényoné zot lé partou po kas lalit bann patriyot rényoné par konésans mi koné bonpé sourdizan militan an zoli figir té bann zèspyon alor rouv zot zyé avan done zot konfyans koméla po èspione amwin sra pi fasil mi koné kisa zot ilé. Po tout sat i lèv po anminn lalit fé tansyon otour zot done pa zot konfyans ninport ki lé an pinèz otournou po anpès bann zidé lakoz po sanzman dan nout péi. Minm sat i di lilé indépandantis an gran gèl fo fé antansyon li minm pli danzéré alor avan done zot konfyans rouv byin zot zyé na bonpé papangèr i vèy po kas lakit politik é kiltirèl po nout péi.

Rédaksyon Zournal Démaliz – ''Web Zournal Larényon''

Po konèt :

Si zot i ropran lartik po fé konèt oubli pa di ousa i sort i kont si zot.

Rédaksyon Zournal Démaliz – ''Wèb Zournal Larényon'' http://zournal-demaliz.blogspot.com/

Lé 5 matris i fé Larényon

Kaf, yab, malbar, sinwa, zarab

Kaf/Nwar (Afrik, madagaskar, komor)

Yab/Ti Blan/ Maoul/ Youl (Lérop, loksidan)

Malbar/Indyin (Lind)

Sinwa / Asyatik (Sine, viètnam, indonézi, malézi, kanboz...)

Zarab / Mizilman (Gujurat, pakistan, saoudyin, siriyin, libané...)

Lo rès lé bann kominoté instalé isi Larényon

Tousala la fé Larényon in pèp banyan lé nout batarsité zordi

Rédaksyon Zournal Démaliz – ''Web Zournal Larényon''

Po konèt :

Si zot i ropran lartik po fé konèt oubli pa di ousa i sort i kont si zot.

Rédaksyon Zournal Démaliz – ''Wèb Zournal Larényon'' http://zournal-demaliz.blogspot.com/

mercredi 5 août 2015

Dimans 9 out 2015 zourné intèrnasyonal bann popilasyon Otoktone

Zourné là té fénésansé an 1994 par L’ONU (L’Organisation des Nations Unies) i tyinbo lo dimans 9 out 2015. Lé po rann omaz bann popilasyon i vé rès an kontak èk la natir i domand dopi lontan zot drwa èkzisté, dan viv zot kiltir, zot drwa po avwar in téritwar indépandan. Lir la suit andsou…

Po 2015 wa koz dosi : « Program po lapré 2015 : Vèy si zot santé é in mèyèr kondisyon vi po bann pèp Otoktone»

Bann Lien po zot louké...

Journée internationale des peuples autochtones 9 août 2015

Les peuples autochtones


Source : ONU

Rédaksyon Zournal Démaliz – ''Web Zournal Larényon''

Po konèt :

Si zot i ropran lartik po fé konèt oubli pa di ousa i sort i kont si zot.

Rédaksyon Zournal Démaliz – ''Wèb Zournal Larényon'' http://zournal-demaliz.blogspot.com/